تبلیغات
SURES - کلیسای سن استپانوس

SURES

من ترسیم کردن را به حرف زدن ترجیح میدهم، زیراترسیم کردن سریعتر است و مجال کمتری برای دروغ گفتن باقی میگذارد

سه شنبه 10 اسفند 1389

کلیسای سن استپانوس

نویسنده: REZA deylami   

کلیسای سن استپانوس یا سنت استپانوس دومین کلیسای مهم ارامنه ایران است که از نظر اهمیت بعد از قره‌کلیسا قرار می‌گیرد[۱] این بنا در استان آذربایجان شرقی در ۱۷ کیلومتری غرب شهر جلفا و در فاصله ۳ کیلومتری کرانه جنوبی رودخانه ارس در محلی به نام قزل وانک (صومعه سرخ) واقع شده است. این کلیسا در سده نهم میلادی ساخته شده است ولی به علت زلزله دچار آسیب‌های جدی شده بود که در دوران صفویه مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.

کلیه محوطه کلیسا در قلب کوه‌ها و در میان طبیعت سبز منطقه مرزی جلفا و جمهوری آذربایجان قرار گرفته است.

این کلیسا مورد احترام تمام مسیحیان و تقریبا تمامی ادیان است اما در واقع به شاخه مسیحیان گریگوری (پیروان گریگور روشنگر) که ساکن ارمنستان هستند تعلق دارد. در یک روز از سال هزاران نفر از ارمنیان در این نقطه گردهم می‌آیند تا ضمن زیارت، مراسم و مناسک خاص خود را به‌جای آورند.

نام بنا

سنت استپانوس برگرفته شده از نام استپانوس ( یا همان استفان در زبان ارمنی) شهید اول راه مسیحیت است و در اغلب کشورهای جهان کلیساهای متعددی با همین نام وجود دارد. علاوه برآن به دلیل قرارگرفتن کلیسا در روستای «دره شام» به‌این نام نیز خوانده می‌شود. همچنین به دلیل متروکه بودن محل، به خارابا کلیسا نیز شهرت دارد.

سنت استپانوس یا سنت استفان اولین شهید راه مسیحیت است که در ۲۶ دسامبر سال ۳۶ میلادی در اورشلیم توسط یهودیان سنگسار شد.

تاریخچه و سبک معماری

درباره تاریخ بنای کلیسا، اظهارات گوناگونی ابراز شده‌است. عده‌ای آن را از بناهای اوائل مسیحیت، می‌دانند برخی چون تاورنیه بنای آن را به دوره صفویه نسبت می‌دهند. در حالی که شیوه معماری بنا، مصالح ساختمانی و تزئینات مفصل و زیبای آن مؤید این مطلب است که کلیسا همانند و هم زمان با کلیساهائی چون طاطائوس در بین قرن چهارم تا ششم هجری (دهم تا دوازدهم میلادی) ساخته شده است و سبک معماری آن تلفیقی از شیوه‌های مختلف معماری اورارتو، اشکانی و رومی است که بعد از به وجود آمدن بناهای شگرف سنتاچمیادیزین، طاطائوس و آختامار و سنت استپانوس به شیوه معماری ارمنی شهرت یافت.

مشخصات بنا

این کلیسا در محوطه‌ای محصور از درختان و دره سرسبزی واقع شده و حصار سنگی که بنا را احاطه نموده بارویی است بلند با هفت برج نگهبانی و پنج پشت استوانه‌ای سنگی مانند دژهای مستحکم دوره ساسانی و قرون اولیه اسلام. دروازه این بارو در وسط دیوار غربی تعبیه شده و دارای دری چوبی وآهن کوبی شده است. در پایه‌های طرفین و طاق جناغی آن سنگ تراش با حجاری‌های ظریف به‌کار رفته و نقش برجسته‌ای از مریم و کودکی عیسی در پیشانی طاقنمای آن به‌چشم می‌خورد. این کلیسا دارای سه ساختمان اصلی و مشخص و همچنین قسمتهای فرعی مختلفی است. سه قسمت اصلی عبارتند ار: نماز خانه اصلی، اجاق دانیال، برج ناقوس.

نمازخانه اصلی

نمازخانه در زمینی به ابعاد ۱۶ در ۲۱ متر بنا شده است. در ورودی منبت‌کاری با تزئینات بسیار زیبای آن در وسط ضلع غربی تعبیه شده و از آثار نفیس اوایل دوره قاجاریه و احتمالاَ زمان عباس میرزا السلطنه فرزند فتحعلی‌شاه به‌شماره می‌آید. حجاری پایه‌ها و طاق‌نماها و نیم‌ستون‌ها و زنجیره‌های جوانب و مقرنس‌کاری‌ها و تزئینات طاق سردر به قدری بدیع است که بی شک از شاهکارهای هنر حجاری محسوب می‌شود.

نقش برجسته‌هایی از حواریون و قدیسین و فرشتگان بر پیشانی طاق‌نماهای اضلاع شانزده گانه گریوگنبد که در حقیقت پاطاق گنبد زیبای نمازخانه کلیسا محسوب می‌شود مشاهده می‌گردد، پوشش این گنبد به صورت هرمی با سبک خیاری سی و دو پهلوئی است که بر روی یک پلان ستاره شکل شانزده‌پر قرار دارد. داخل طاق‌نماهای گریوگنبد یک در میان پنجره‌ای تعبیه شده که طاق هلالی تودر توئی دارد و بالاتر از پنجره، تصویر برجسته یکی از حواریون در داخل قابی چهار گوش نمای بیرونی آن را زینت می‌دهد. کتیبه‌ای از سنگ ماسه‌ای سرخ رنگ به‌خط نستعلیق بر بالای در ورودی و زیر طاق مدخل کلیسا به‌چشم می‌خورد که مورخ به سال ۱۲۴۵ هجری قمری مبنی بر خرید قریه دره شام جلفا توسط عباس میرزا ناب السلطنه فرزند فتحعلیشاه از مجبعلی بیگ نخجوانی به مبلغ سیصد تومان و وقف آن به کلیسای سنت استپانوس است.

در عصر سلطنت اعلی حضرت قدر قدرت، قضا تؤامان، سکندر حشمت، دارا دربان، نواب اشرف، حضرت نایب السلطنة العلیه، عباس میرزا، ارواحنا فداه که خلف ارشد نامدار جمجاه، ظل الله، فتحعلیشاه قاجار است ابقی الله عمره و سلطنة و ادام الله ملکه که مرحمت بی‌نهایت درباره کمترین دعاگو سرکیس ولد استپان خلیفه جلفای من قراء نخجوان داشت، و گویا که حسن خدمت کمترین در پیشگاه حضور والا جلوه‌گر شده بود، بنابر این قریه دره شام را در تاریخ سنه ۱۲۴۶ به این کمترین که دعاگوی دولت ابد مدت شاهی بودم تیول مرحمت فرمودند که صرف اوجاق دانیال (ع) نمایم و دعاگوی عمر و دولت شاه و شاهزاده و امیرزاده‌ها باشم. در تاریخ سنه ۱۲۴۶ قریه دره شام را از عالیجاه محبعلی بیگ نخجوانی به مبلغ سه صد تومان گرفته، وقف اوجاق دانیال (ع) ساختیم، که هر کس در این مقام مبارک بعد از این خلیفه بوده باشد اولاً به دولت شاه ایران واجب است دعا نماید. ثانیاً لعنت خدا و نفرین رسول بر آن کس شود که این قریه را بفروشد و یا به بیع گذارد وصرف اوجاق ننماید. کتبه علی اشرف نخجوانی سده ۱۲۴۷
»

فضای داخل کلیسا به صورت صلیب (باسلیکا) می‌باشد که از سه قسمت ایوان نمازخانه و محراب تشکیل شده‌است. ایوان بر روی دو ستون و دو نیم‌ستون قرار گرفته در پشت آن و زیر گنبد اصلی نمازخانه کلیسا واقع شده است. گوشه‌های مقرنس پاطاق گنبد دارای تصاویری رنگی است که شیوه نقاش‌های مذهبی قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی را به یاد می‌آورد. محراب در جانب شرقی نمازخانه قرار گرفته که ۹۶ سانتیمتر از کف نمازگاه بلندتر است. ازاره محراب از سنگ مرمر است و بالای این ازاره‌ها را هفت طاقنمای جناعی دو طبقه زینت می‌دهد. از جمله تزئینات شگرف درون معبد سه نمازگاه سنگی انفرادی با حجاری‌های زیباست یکی از این نمازگاه‌ها را در وسط محراب قرار داده اند و دو تای دیگر در طرفین شمالی و جنوبی و نمازخانه بزرگ و در محاذات همدیگر قرار گرفته اند. این نمازگاه‌ها از آثار دوره قاجار به حساب می‌آیند.

برج ناقوس

بر روی ایوان دو طبقه‌ای متصل به دیوار جنوبی کلیسا قرار گرفته و دارای گنبدی هرمی شکل هشت ضلعی است که بر روی هشت ستون استوانه‌ای از سنگ سرخ با سرستونهای زیبا استوار گردیده است.

این برج در زمان عباس میرزا نایب السلطنه مرمت شده است

پیشانی طاق‌های بین این ستون‌ها که پا طاق گنبد برج محسوب می‌شوند، با نقوش برجسته فرشته، صلیب، ترنج، ستاره و گل هشت پر زینت یافته ودر سطح ایوان برج، قبوری از بزرگان آیین دین مسیح به چشم می‌خورد ودر دیوار ضلع شمالی این برج که بخشی از دیوار جنوبی کلیسا نیز بشمار می‌آید، تصاویر بر جسته‌ای از مریم مقدس و عیسای مسیح مشاهده می‌شود. در صحن این برج، تعدادی قبر به‌چشم می‌خورد که گفته می‌شود متعلق به افراد سرشناس و بزرگ مسیحی است. همچنین گویا ناقوس برج توسط ایتالیایی‌ها برای مرمت برده شده اما برگشت داده نشده است.

اجاق دانیال

تالاری است متصل به دیوار شمالی کلیسا که ۶ متر عرض و نزدیک به ۲۰ متر طول دارد و به سه قسمت مساوی تقسیم می‌شود:

۱- اجاق دانیال که به وسیله دیوار از تالار جدا شده و به نام دانیال از قدیسین قرن پنجم میلادی معروف است.
۲- تالار اجتماعات در وسط قرار گرفته است.
۳- محل غسل تعمید در انتهای شرقی تالار واقع است که در آن سکوی بلندی به چشم می‌خورد که میز سنگی غسل تعمید در وسط آن نهاده شده است.

مدرسه مذهبی یا دیری در کنار کلیسا وجود دارد که قدمت آن را به بیش از ۹۰۰ سال پیش نسبت می‌دهند. که در چهار طرف آن اتاقهایی وجود داشته که طبقه فوقانی آن جهت استراحت مسافرین و زائرین و طبقه زیرین محل اصطبل چهار پایان آنان بوده است. این دیر فعلاً در دست تعمیر است.

درباره تاریخ بنای این کلیسا که یکی از شاهکارهای معماری است. مطالب مختلفی نوشته شده است. برخی بدون توجه به وقایع تاریخی و تاریخ تطور شیوه‌های معماری بنای آن را تا نخستین سده‌های مسیحیت پیش برده اند در حالیکه شیوه بنا و مصالح ساختمانی و تزئینات هنری نشان می‌دهند که بنای این کلیسا همزمان با کلیساهای آختارمار و طاطائوس احداث شده است.

صدها سنگ نبشته به زبان ارمنی در داخل و خارج بنا نصب شده است که اگر این سنگ نبشته‌ها به زبان فارسی ترجمه گردد بانی و معمار و تاریخ بنای کلیسا حتی قسمتهایی از تاریخ اقوامی که در این سرزمین می زیسته‌اند. روشن خواهد شد.

ثبت در میراث جهانی یونسکو

این بنای تاریخی به شماره ۴۲۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده و به خاطر قدمت و سابقه تاریخی و مذهبی و شیوه معماری منحصر به فرد آن در سال ۱۳۸۶ همراه با کلیساهای دیگر در استان آذربایجان، در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور مجموعه سه کلیسای سنت استپانوس، زور زور و قره کلیسا را به عنوان یک پرونده برای ثبت در فهرست میراث جهانی به یونسکو ارائه داد. در سال ۲۰۰۶ میلادی سه کلیسا برای ثبت در یونسکو پیشنهاد گردید که این کلیسا یکی از آنهاست. مراحل تشکیل پرونده این بنای تاریخی در حال انجام است و روند بازسازی و مرمـّت کلیسا به این منظور انجام شد. همچنین تعمیرات اساسی و گسترده‌ای با حفظ سبک شیوه معماری گذشته آن، با همّت سازمان میراث فرهنگی کشور و با همکاری شورای خلیفه‌گری ارامنه صورت گرفته است.

از جمله اقداماتی که در این راستا انجام گرفته می‌توان به تهیه نقشه فتوگرامتری با تمام جزئیـّات آن، تعمیر قسمت‌هایی ازحصار، خاک برداری داخل دیر، تعمیر کلّی پشت بام حجره‌ها و اتاق‌ها و ایجاد شیب مناسب در پشت بام آنها، ترمیم بخشی از دیوارهای فروریخته و تعمیر اساسی پشت‌بام کلیسا و نماز خانه، تعمیرطبقهٔ اوّل و دوم برج ناقوس، پنجره‌های چوبی، آتش دان‌های قدیمی و مانند آن‌ها اشاره کرد. اخیراَ افزون بر کارهای مرمتی فوق جهت استحکام بخشی بنا و آماده‌سازی آن برای بازدید جهانگردان که توسط میراث فرهنگی آذربایجان‌شرقی صورت گرفته است، جاده سابق آن نیز به نحو مطلوبی تعریض و آسفالت گردیده‌است.

اکتشافات جدید

در سال ۱۳۸۴ کارشناسان سازمان میراث فرهنگی طی مرمت بنا، بقایای استخوان حواریون و قدیسین مسیح را کشف کردند که طبق روایات تاریخی در این کلیسا نگهداری می‌شده‌است. آن‌ها بقایای استخوان‌ها را در میان دو طاق کلیسا شناسایی کردند. علاوه بر بقایای استخوانی چند تکه تخته مربوط به جعبه‌های نگهداری این استخوان‌ها، چند تکه پارچه زرد و آجری، تکه‌های موم، گِل اخرا و دانه‌های کُندر نیز در این محوطه شناسایی شده است. اسقف اعظم و خلیفه ارامنه تهران و شمال ایران با ارزشمند خواندن بقایای استخوانی یافت شده در این کلیسا از احتمال تعلق این بقایا به جسد حضرت یحیی خبر داد.

نظرات() 
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 10:31 ب.ظ

Nicely put, Cheers.
cialis daily dose generic buy cialis cheap 10 mg how to buy cialis online usa best generic drugs cialis cost of cialis per pill cialis for sale sialis cialis preise schweiz tadalafil 10 mg cialis rckenschmerzen
buy cheap cialis on line
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:01 ق.ظ

Nicely spoken without a doubt. .
cialis purchasing cialis italia gratis click here take cialis link for you cialis price brand cialis generic recommended site cialis kanada enter site very cheap cialis cialis mit grapefruitsaft pastillas cialis y alcoho link for you cialis price
Buy generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:58 ق.ظ

You mentioned it wonderfully!
cialis tadalafil cialis sans ordonnance cialis mit grapefruitsaft cialis canadian drugs cialis pills in singapore cialis generico en mexico buy cialis online cheapest when will generic cialis be available we like it cialis price cialis 5mg billiger
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 10:27 ب.ظ

Nicely put. Kudos.
cialis generic cialis sicuro in linea tadalafilo opinioni cialis generico cialis 5 mg schweiz link for you cialis price cialis online deutschland cialis canadian drugs canadian cialis viagra or cialis
Buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 11:36 ق.ظ

Kudos. Excellent stuff!
cialis lilly tadalafi cialis super acti cialis australian price cialis 5 mg cialis rckenschmerzen when can i take another cialis generic for cialis free cialis cialis 20 mg achat cialis en itali
buy cialis online us pharmacy
دوشنبه 12 آذر 1397 11:57 ب.ظ

Terrific material. Kudos!
sublingual cialis online prezzo di cialis in bulgaria warnings for cialis we use it 50 mg cialis dose cialis tablets australia cialis et insomni are there generic cialis prix cialis once a da american pharmacy cialis cialis canadian drugs
buy tadalafil online
دوشنبه 12 آذر 1397 11:04 ق.ظ

You actually revealed that perfectly.
cialis for daily use cialis 20 mg effectiveness cialis tablets australia costo in farmacia cialis how much does a cialis cost acheter cialis kamagra cialis online holland cost of cialis per pill buy generic cialis cialis venta a domicilio
buy cialis usa
یکشنبه 11 آذر 1397 11:27 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
cialis generique india cialis 100mg cost cialis 30 day trial coupon cialis cipla best buy cialis with 2 days delivery price cialis best cialis bula cialis tadalafil online we choice free trial of cialis cialis 5 mg effetti collateral
buy cialis us pharmacy
یکشنبه 11 آذر 1397 10:21 ق.ظ

Beneficial material. Appreciate it!
cialis in sconto cialis wir preise cialis 5 mg effetti collateral cialis online napol are there generic cialis cost of cialis cvs cialis cuantos mg hay achat cialis en suisse click here take cialis buy cialis cheap 10 mg
buy tadalafil
شنبه 10 آذر 1397 11:37 ب.ظ

Kudos, I enjoy it!
discount cialis cialis prezzo in linea basso cilas generic cialis tadalafil when will generic cialis be available cialis daily buying cialis in colombia cialis rezeptfrei get cheap cialis online cialis
buy cialis online no prescription
شنبه 10 آذر 1397 10:22 ق.ظ

You made your point pretty effectively!!
cialis pills price cialis best cialis without a doctor's prescription acheter cialis meilleur pri warnings for cialis cialis official site only now cialis 20 mg cialis for bph interactions for cialis cialis soft tabs for sale
buy cialis pills online
جمعه 9 آذر 1397 11:03 ب.ظ

Thanks a lot, Numerous material!

preis cialis 20mg schweiz how to buy cialis online usa look here cialis cheap canada estudios de cialis genricos cialis coupon cialis in sconto cialis super kamagra walgreens price for cialis cheap cialis import cialis
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 11:11 ق.ظ

Thank you, I appreciate this.
cialis generico 200 cialis coupon cialis e hiv generic cialis at walmart female cialis no prescription we choice cialis uk viagra vs cialis vs levitra we choice free trial of cialis cialis generico milano cialis usa cost
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 12:01 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
cialis dose 30mg cialis for sale in europa cialis soft tabs for sale what is cialis cialis daily buy cialis online nz cialis patentablauf in deutschland dosagem ideal cialis female cialis no prescription cialis per paypa
buy cialis online best price
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:41 ب.ظ

Cheers. I value this.
enter site 20 mg cialis cost buy cialis cheap 10 mg cialis 10 doctissimo we choice cialis uk safe dosage for cialis side effects for cialis achat cialis en itali where to buy cialis in ontario cialis prices the best choice cialis woman
Online cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:11 ق.ظ

You definitely made the point!
cialis professional yohimbe cialis canadian drugs low cost cialis 20mg cialis venta a domicilio prices for cialis 50mg cialis 10mg prix pharmaci sialis purchasing cialis on the internet wow cialis 20 cialis tablets australia
Cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:59 ق.ظ

Nicely put, With thanks!
tadalafil 20 mg sialis cialis side effects dangers buy cialis cheap 10 mg tarif cialis france generic cialis levitra tesco price cialis ou acheter du cialis pas cher prix de cialis safe site to buy cialis online
buy cialis pills
دوشنبه 9 مهر 1397 09:01 ب.ظ

Awesome knowledge. Appreciate it.
cialis ahumada comprar cialis 10 espa241a if a woman takes a mans cialis generic cialis soft gels rezeptfrei cialis apotheke cialis professional yohimbe cialis canada cialis 20 mg best price cialis 100mg suppliers cialis 5mg
online pharmacies legitimate
یکشنبه 1 مهر 1397 05:36 ب.ظ

Wonderful content. Thanks a lot.
safe canadian online pharmacies canadian online pharmacies legitimate canadian pharmaceuticals stocks are canadian online pharmacies safe online pharmacy canada rx from canada the best canadian online pharmacies canadian pharmacies shipping to usa canada medications buy canadian pharmacy online 24
kawanboni.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:06 ب.ظ

Cheers! Good information.
cialis generic cialis 5mg billiger cialis without a doctor's prescription sublingual cialis online buying cialis in colombia acheter du cialis a geneve buying brand cialis online cialis 10 doctissimo 200 cialis coupon price cialis per pill
viabiovit.com/comprar-viagra-femenina.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 10:31 ق.ظ

Very good forum posts, Regards.
rx online sildenafil sildenafil where can i order viagra get viagra cheap get viagra online prescription buy viagra sildenafil buying online viagra get viagra online prescription buy viagra without a prescription where to buy viagra on line
http://babecolate.com/buy-generic-cialis-40mg.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:57 ق.ظ

You made your stand pretty clearly.!
tesco price cialis miglior cialis generico cialis prezzo di mercato india cialis 100mg cost cialis kaufen wo il cialis quanto costa purchasing cialis on the internet cialis 20mg cialis sicuro in linea wow cialis tadalafil 100mg
Online cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:46 ب.ظ

Very good write ups. Regards!
online prescriptions cialis generic for cialis chinese cialis 50 mg cialis bula only here cialis pills ou trouver cialis sur le net cialis price thailand get cheap cialis safe dosage for cialis cuanto cuesta cialis yaho
Tadalafil
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 06:55 ق.ظ

With thanks, Ample write ups!

buying viagra online forum get a viagra prescription online buy viagra online rx. buy female viagra uk how can i order viagra online buy viagra from uk buy viagra next day delivery where can i buy viagra without a prescription sildenafil buy online buy viagra uk online
Cialis 20 mg
شنبه 18 فروردین 1397 04:26 ب.ظ

Tips very well regarded.!
buy cialis online cheapest cialis 5 mg para diabeticos cialis official site achat cialis en itali cialis italia gratis cialis generic availability viagra cialis levitra cialis usa cost cialis for daily use how to purchase cialis on line
Buy cialis online
شنبه 4 فروردین 1397 08:16 ب.ظ

Fantastic facts. Thanks a lot.
link for you cialis price generic low dose cialis generic cialis cialis purchasing 40 mg cialis what if i take how do cialis pills work cialis dosage how to buy cialis online usa cialis dosage recommendations cialis cipla best buy
Cialis online
پنجشنبه 2 فروردین 1397 06:47 ق.ظ

Amazing quite a lot of wonderful material.
cialis canada ou acheter du cialis pas cher cialis 5mg cialis arginine interactio enter site natural cialis buy cialis online cheapest sialis how to buy cialis online usa buying cialis overnight tadalafil
best psychic reading
چهارشنبه 10 آبان 1396 05:33 ب.ظ
سلام به همه، چطور است، من فکر می کنم هر کس از این وب سایت بیشتر استفاده می کند، و نظرات شما برای حمایت از کاربران جدید خوشایند است.
Valencia
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 08:03 ق.ظ
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you
relied on the video to make your point. You
clearly know what youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your weblog when you could be giving us something enlightening to read?
BHW
شنبه 26 فروردین 1396 04:25 ب.ظ
Paragraph writing is also a excitement, if you be acquainted with afterward you can write if not it is difficult to write.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :