SURES

من ترسیم کردن را به حرف زدن ترجیح میدهم، زیراترسیم کردن سریعتر است و مجال کمتری برای دروغ گفتن باقی میگذارد

دوشنبه 15 فروردین 1390

تاج محل

نویسنده: REZA deylami   

تاج‌محل (به هندی: तIज महल، به اردو: تاج محال) آرامگاه زیبا و باشکوهی است که در نزدیکی شهر اگرا و در ۲۰۰ کیلومتری جنوب دهلی نو پایتخت هند واقع شده‌است. این بنا به دستور شاه جهان، پنجمین امپراتور گورکانی هند به منظور یادبود همسر ایرانی محبوبش ممتاز محل که در سال ۱۶۳۱ (میلادی) به‌هنگام وضع حمل فوت کرد بنا شده‌است. شاه بنا به وصیت همسرش تصمیم گرفت با ساخت بنایی زیبا، مجلل و عظیم، همسرش را جاودانه کند. از این‌رو آرامگاهی زیبا بر روی قبر او بنا نهاد.
همانطور که مشخص است، نام این بنای زیبا ایرانی است. این ساختمان بر پایه مخلوطی از معماری ایرانی، هندی و اسلامی بنا شده‌است و در ساخت آن ۲۰،۰۰۰ هنرمند و معمار از نقاط مختلف آسیا به‌خصوص ایران، شبه قاره هند، آسیای میانه و آناتولی شرکت داشته‌اند.
آغاز ساخت تاج‌محل سال ۱۶۳۲م (۱۰۴۲ ش) بوده و در سال ۱۶۴۷م (۱۰۵۷ ش) تکمیل شده است.[۱]
احمد لاهوری و برادرش استاد حمید لاهوری[نیازمند منبع] (سده یازدهم هجری) سرمعماران ایرانی[۲] سازنده تاج محل در هندوستان بوده‌اند.[۳] در برخی متون نیز از عیسی خان شیرازی و امانت خان شیرازی طغرانویس، که هر دو ایرانی بوده‌اند نام برده شده‌است، که گویا خوشنویسی کتیبه‌های در و دیوارهای تاج‌محل به امانت خان واگذار شده‌بوده‌است.

نماد وفا و عشق ابدی
تاج محل بنایی مُجَلَّل و رمز عشق ابدیست که سه قرن و نیم از عمر آن می‌گذرد. اخلاص به عشقی رومانتیک، از دوران بسیار دور همچون: «لیلی و مجنون»، «رومئو و ژولیت» و یا «بخت‌النصر» که باغ‌های معلق بابل، یکی از عجایب هفتگانه را به نشان وفاداری برای همسرش ساخت، تاج محل نیز یکی از عجایب هفتگانه جدید دنیاست، تاج محل آرامگاه «ارجمند بانو بیگم» ملقب به ممتازمحل همسر محبوب «شاه‌جهان» پنجمین پادشاه گورکانی یا مغولی هند بود. این بنا به دستور شاه‌جهان برای نشان دادن عمق علاقه و عشق خود به ممتاز محل ساخته شده است. داستان بنای این مجموعه عمارات مجلل که در وسط آن گنبد تاج محل چون نگینی می‌درخشد، بر ارزش تاریخی این شاهکار هنری افزوده است. تاج محل، در واقع، باشکوه‌ترین هدیه یک شاه به همسر از دست رفته‌اش است و پایه‌های آن بر عشق وافر شاه‌جهان گورکانی به ممتاز محل ایرانی تبار استوار است. شاید اگر در سال ١٦٠٧ میلادی «شاهزاده خرم»، که بعداً با نام «شاه جهان» شناخته شد، «ارجمند بانو بیگم» را، که بعداً به «ممتازمحل» ملقب شد، نمی‌دید، امروز از تاج محل خبری نبود.
ارجمند بانو دختر یکی از اشراف ایرانی با نام عبدالحسن آصف خان و متولد شهر آگرای هند بود. خواهر آصف خان یا عمه ارجمند بانو، نور جهان همسر محبوب و پرنفوذ جهانگیر شاه، پدر شاهزاده خرم بود. نور جهان همراه برادرش آصف خان در سیاست و دولتداری نقش بارزی داشت.
شاهزاده خرم که در آتش عشق ارجمند بانو می سوخت، بنا به ضوابط سلطنتی با دو زن دیگر ازدواج کرد که اولی از بستگان دربار صفوی ایران بود. خرم پس از پنج سال انتظار به وصلت ارجمند بانو رسید.[۴]
او پس از مراسم عروسی اعلام کرد که عروس تازه از سایر زنان دربار برتر و "ممتازمحل" است. ازآن به بعد ارجمند بانو با همین نام و پسوند "بیگم" خطاب می‌شد. به نوشته یک تاریخ‌نگار دربار گورکانی هند که با نام "قزوینی" از او یاد می‌شود، پیوند شاهزاده با دو همسر دیگرش تنها حکم زناشویی معمولی را داشت و "خرم" هیچ زن دیگری را شایسته آن محبت و شیفتگی که نثار ممتاز محل می‌کرد، نمی‌دانست. سال ١٦٢٨ شاهزاده خرم بر تخت طاووس هند نشست و به "شاه‌جهان" ملقب شد. ممتاز محل نمی‌خواست به مانند عمه قدرتمندش در امور اداری و سیاسی دستی داشته باشد. در عوض فهرست نام‌های زنان بیوه و کودکان یتیم را ترتیب می‌داد و از شوهرش می‌خواست که به نیازهای آنها رسیدگی کند و برای خانواده‌های بینوا نفقه تعیین می‌کرد. او نیز مانند شاه‌جهان به هنر معماری علاقه داشت و در ساماندهی یک باغ کرانه رود یامونا در شهر آگرا، جایی که سرانجام محل آخرت او شد، نقش داشت.[۴]

درگذشت ممتاز محل و وصیت او
شاه جهان و ممتازمحل در سال ۱۶۱۲ ازدواج کردند و ۱۸ سال با یکدیگر زندگی کردند و ثمره این ازدواج ۱۴ فرزند بود که هفت تن زنده ماندند و بزرگ شدند. ممتاز محل همسر دوم شاه‌جهان بود که در ۱۷ جون ۱۶۳۱ میلادی در هنگام تولد چهاردهمین فرزندش جان باخت.
در یکی از حمله‌های جنگی، شاه‌جهان ممتاز محل را که بسیار دوست میداشت همراه برده بود. او باردار و در ماه‌های آخر بارداری بود. این نوزاد چهاردهمین فرزندی بود که ممتازمحل به‌دنیا آورد و دختر بود که نامش را «گوهره‌بیگم» گذاشتند. اما ممتازمحل در اثر وضع حمل جان باخت. هنگام درگذشت «ممتاز محل» ۳۹ سال بیش نداشت او از شوهرش درخواست کرد که پس از وی زنی نگیرد و برای او آرامگاهی بسازد که بدان نام وی جاوید بماند.
مرگ ناگهانی «ممتاز محل» پادشاه را دچار غم و اندوه ساخت. شاه داغدیده پس از تفکر و تدبر بنا به وصیت او تصمیم گرفت بنائی بر مزار محبوبش بسازد تا شاهدی بر عشقش باشد، از اینرو طراحان، مهندسان و استادکاران را از گوشه و کنار دنیا گرد آورد تا آرامگاهی را بسازند که آخرین دستاورد معماری گورکانی گردد.
به نوشته تاریخ‌نگاران، شاه‌جهان در پی درگذشت محبوب‌ترین همراه زندگی‌اش خلعت شاهانه‌اش را به عبای سفید عوض کرد و یک سال سوگوار بود. شاهی که قبلا برای توسعه دامنه سلطنتش خون فراوانی ریخته بود، گوشه نشین شد و برای مدتی دخترش «جهان‌آرا» به امور دولتداری پرداخت. روایت حاکی است ک موهای سیاه شاه جهان طی یکی دو ماه سوگواری سفید شد.
شاه‌جهان پس از آنکه از چنگ رخوت رها شد، در اجرای وصیت ممتاز محل بهترین معماران و خوشنویسان را از سراسر هند و بیرون از آن فرا خواند تا بنای یادبود محبوب ازدست رفته‌اش را در شهر آگرا، پایتخت امپراتوری گورکانی، بسازند.
تاریخ نگاران آن دوران، از این بنای یادبود با نام "روضه ممتاز محل" یاد کرده‌اند و برخی بر این نظراند که "تاج محل" مخفف "ممتاز محل" است. "پیتر ماندی"، جهانگرد اروپایی سده ١٧ میلادی نیز در نوشته‌هایش از "تاجِ محل، ملکه دربار گورکانی" نام می‌برد.
خود شاه‌جهان هم که سال‌ها بعد، به دست پسرش اورنگ‌زیب شکست خورد و مدتی در زندان قلعه سرخ یا لال قلعه به سر برد، پس از درگذشت کنار ممتاز محل زیر گنبد تاج محل به خاک سپرده شده است.[۴]
معماری باغ و ساختمان تاج محل
شاه‌جهان جایگاهی را در کنار «رود جمنا» برای این بنای بزرگ برگزید. تاج‌محل آرامگاهی است با ۵۸ متر بلندی، ۵۶ متر پهنا که در نزدیکی اگرا در ایالت اوتار پرادش هندوستان بر روی یک تخته عظیم ۱۰۰ متر × ۱۰۰ متر مرمرین ساخته شده‌است. این بنای بزرگ، در یک باغ پهناور ۱۸ هکتاری قرار دارد، که در مرکز این یک باغ نهر آب طولانی وجود دارد که به شیوه چهارباغ‌های ایرانی ساخته شده‌است.
شاه‌جهان قصد داشت برای خود نیز آرامگاهی در کران دیگر «رود جمنا» و برابر آن بسازد و این دو بنا را با پلی به یکدیگر متصل سازد به‌نشانه آنکه پیوند او و همسرش از جریان زمان هم در می‌گذرد. قرار بود که بر خلاف نمای تاج محل که از مرمر سفید است، آرامگاه شاه از مرمر سیاه باشد. اما سرنوشت بر این شد که آرامگاه دوم هرگز برپا نشود و شاه در کنار همسرش آرام گیرد.
تاج محل از سال ۱۹۸۳ جزو میراث جهانی یونسکو درآمده[۵] و در نظر سنجی بزرگ جهانی در سال ۲۰۰۷ میلادی که در ۸ ژوئیه همان سال نتیجه آن اعلام گردید این بنا در شمار یکی از عجایب هفتگانه جهان در دوران حاضر شناخته شد.
در دو طرف بنای اصلی دو بنای کوچکتر و قرینه به‌چشم می‌خورد که در سمت غرب یک مسجد سه‌گنبدی وجود دارد که از ماسه‌سنگ (قهوه‌ای مایل به قرمز) ساخته شده و در شرق بنایی است که زمانی به مثابه مهمان‌سرا به کار می‌رفته‌است.[۱]
گیوین هامبلی، نویسنده کتاب "شهرهای هندوستان گورکانی"، می‌نویسد که ریشه‌های ایرانی تاج محل، نخستین و پایدارترین برداشتی خواهد بود که یک دانش پژوه رشته معماری اسلامی با دیدن این بنای یادبود حاصل می‌کند. به نظر او، تاج محل یک نمونه از معماری صفوی است و در واقع، نمایانگر حد اعلای نبوغ ایرانی در هنر معماری در خاک هند است. هامبلی با استناد به سخنان هرمان گوتز، کارشناس تاریخ هنر، می‌افزاید: "تاج محل از بهترین نمونه‌های معماری است که با ذوق و سلیقه صفوی انجام شده‌است ... در تاج محل موارد معدود انحراف از ارتدکسی هنری صفوی را می‌توان مشاهده کرد که شامل "چتری‌های راجپوتِ" پیرامون گنبد و تفاوت‌هایی در تناسب میان گنبد و پایه آن می‌شود. گلدسته‌ها هم که احتمالا با الهام از آرامگاه "محمود خلجی" در "ماندو" ساخته شده‌اند، اندکی متفاوت‌اند. از غرایب روزگار است که که یکی از "عجایب جهان" که کمترین ارتباط را با هنر گورکانی (مغولی) دارد، به نمونه کلاسیک و نماد تمدن گورکانی تبدیل شده‌است." [۶]
معمار و طراح تاج محل


گوشه‌ای ازکتیبه‌های ثلث تاج محل به خط امانت خان شیرازی
در متون تاریخی به نام معمار این مجموعه اشاره نشده‌است اما در برخی از متن‌های متأخر، به شخصی به نام استاد احمد لاهوری اشاره شده‌است.[۱] بنا به یک دستنویس بازمانده از سده ١٧ میلادی، سرمعمار تاج محل و لال قلعه یا قلعه سرخ در دهلی همین استاد احمد لاهوری بوده است.
علاوه بر این، در برخی از متون از شخصی به نام استاد عیسی نام برده شده که بعضی او را اهل شیراز و عده‌ای وی را اهل استانبول دانسته‌اند. برخی از پژوهشگران نیز به یک نسخه خطی اشاره کرده‌اند که در آن به «استاد عیسی شیرازی نقشه نویس» و « امانت خان شیرازی طغرانویس» اشاره شده‌است.جدای افراد نامبرده از فردی به نام جرونیمو ورونئو اهل ونیز هم نامبرده شده است. عبدالحق شیرازی که سال ١٦٠٩ از شیراز به هند مهاجرت کرد و به خاطر استعداد فوق العاده‌اش در هنر خوش نویسی از سوی شاه جهان به "امانت خان" ملقب شد. به احتمال قریب به یقین، تمام خطاطی‌های روی در و دیوارهای تاج محل به امانت خان واگذار شده بود، چون تنها نام اوست که به شکل "امانت خان الشیرازی" زیر یکی از خطاطی‌ها در ایوان جنوبی تاج محل حک شده است. امضای او حاکی از مقام بلند امانت خان در دربار گورکانیان نیز هست. در بنای تاج محل آنچه کاملا مسلم است این است که خط ثلث کتیبه‌های تاج محل که به رنگ مشکی بر زمینه مرمر سفید نشسته اثر امانت خان شیرازی است.
وجود یک معمار لاهوری در طراحی تاج محل به معنی فقدان یک یا چند معمار ایرانی نیست. زیرا می‌توان اظهار داشت که طراحی و ساخت این مجموعه عظیم و با شکوه، تنها توسط یک معمار صورت نپذیرفته‌است و به احتمال زیاد چند نفر معمار و عده کثیری هنرمند در این کار مشارکت داشته‌اند. [۴]
به گفته تاریخدان آمریکایی "میلو بیچ"، در این مورد می‌توان تنها گمانه زنی کرد که معمار اصلی تاج محل چه کسی بوده، اما این نکته روشن است که خود شاه جهان به هنر معماری علاقه داشت ولابد در طراحی تاج محل نیز دستکم نقش یک رایزن را داشته است.[۴]
گفته می‌شود برای ساخت این بنا بیست هزار کارگر، استادکار، معمار، سنگ‌تراش، نقاش، فلزکار و جواهرتراش به‌مدت بیست و دو سال کار کرده‌اند.

نظرات() 
Generic cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 08:08 ق.ظ

Nicely put, Cheers!
cialis free trial cialis 20 mg effectiveness cialis 20 mg best price where cheapest cialis cialis flussig cialis generika cialis generico online 40 mg cialis what if i take import cialis buy brand cialis cheap
http://tivicon.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 12:08 ق.ظ

Helpful stuff. Kudos.
cialis 20mg preis cf cialis great britain we use it 50 mg cialis dose cialis farmacias guadalajara generic cialis tadalafil cialis 20mg cialis 5 mg buy cialis sample pack cialis side effects cialis prices
Buy cialis online
جمعه 31 خرداد 1398 08:06 ق.ظ

Factor well regarded.!
cialis 5 mg scheda tecnica cialis prezzo di mercato tadalafil 5mg cialis reviews dose size of cialis cialis per paypa cialis online buy generic cialis cialis online holland prices on cialis 10 mg
http://sufrihugh.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:13 ب.ظ

Thanks, Useful stuff!
comprar cialis 10 espa241a cialis official site cialis pills tadalafil precios de cialis generico cialis for sale in europa cialis patentablauf in deutschland cialis price in bangalore cialis dosage amounts cialis pas cher paris
http://ikpeachpe.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 09:09 ب.ظ

Fantastic posts. Regards!
precios de cialis generico cialis authentique suisse cialis price thailand cialis generico en mexico prix cialis once a da cialis pills boards cialis in sconto best generic drugs cialis calis buy online cialis 5mg
http://roonuland.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:48 ق.ظ

You actually explained that fantastically!
cialis super acti cialis prices generic cialis at the pharmacy generic cialis in vietnam cialis 100mg suppliers cialis 5mg billiger we recommend cialis best buy cialis 5 mg buy cialis great britain prescription doctor cialis
http://risesugg.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:07 ق.ظ

Amazing loads of awesome facts.
ou trouver cialis sur le net 5 mg cialis pharmacie en ligne achat cialis en itali cialis reviews cialis billig cialis et insomni dosagem ideal cialis free generic cialis cialis kamagra levitra cialis 5mg
http://edlaci.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:37 ق.ظ

Great information. With thanks.
cialis per paypa cialis online enter site 20 mg cialis cost look here cialis order on line canadian cialis cialis generic cialis dosage amounts cialis sans ordonnance rezeptfrei cialis apotheke cialis uk next day
http://beamesa.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 08:59 ب.ظ

Thanks a lot! An abundance of data.

cialis prices in england only best offers cialis use cialis generic cialis sicuro in linea canadian discount cialis cialis pills boards cialis tadalafil cialis canadian drugs brand cialis nl cialis for sale south africa
http://chafily.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 06:55 ق.ظ

Incredible loads of awesome advice!
low cost cialis 20mg where cheapest cialis generic cialis 20mg uk cialis reviews wow cialis tadalafil 100mg cialis pills boards cialis vs viagra side effects of cialis preis cialis 20mg schweiz generic for cialis
Cialis pills
جمعه 24 خرداد 1398 02:09 ق.ظ

Appreciate it, An abundance of information.

low cost cialis 20mg cialis tadalafil online purchasing cialis on the internet cialis 10mg prix pharmaci cialis ahumada cialis 5mg billiger cialis tablets australia cialis cost cialis sans ordonnance how does cialis work
Generic cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 12:31 ب.ظ

Many thanks! Terrific information!
when will generic cialis be available acheter cialis kamagra cialis 5 mg effetti collateral estudios de cialis genricos cialis online cialis kaufen wo non 5 mg cialis generici cialis pills recommended site cialis kanada cialis dosage recommendations
http://letethe.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 10:30 ب.ظ

You reported it well!
generic cialis pro cialis tablets australia generic cialis 20mg uk cialis dosage recommendations buying cialis on internet usa cialis online acquisto online cialis cialis qualitat cialis en mexico precio purchase once a day cialis
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 11:50 ب.ظ

You have made your point!
side effects for cialis cialis australia org estudios de cialis genricos free generic cialis generic cialis tadalafil safe site to buy cialis online only now cialis for sale in us cialis rezeptfrei can i take cialis and ecstasy cialis great britain
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:07 ب.ظ

Seriously lots of superb data.
cialis rezeptfrei sterreich cialis name brand cheap cialis bula free generic cialis generic cialis levitra prices for cialis 50mg cialis 30 day trial coupon prezzo di cialis in bulgaria cialis prezzo al pubblico cialis generique
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 12:41 ب.ظ

Great info. Cheers.
cialis tablets for sale cialis super acti cialis generico milano where to buy cialis in ontario generic cialis review uk buying brand cialis online 200 cialis coupon cialis en 24 hora cialis cipla best buy cialis online
http://canadianpharmacyes.com/
شنبه 24 فروردین 1398 06:53 ق.ظ

This is nicely put! .
pharmacy canada best canadian pharmacy cialis buy viagra 25mg canadian medications, liraglutide northwest pharmacies mail order canadian pharmaceuticals for usa sales canadian online pharmacies legitimate reputable canadian prescriptions online canadian pharmacies that ship to us best canadian pharmacies online
Buy cialis
جمعه 16 آذر 1397 11:37 ق.ظ

You actually suggested it really well.
can i take cialis and ecstasy we use it cialis online store cialis 20mg preis cf buy cialis online cheapest buy generic cialis trusted tabled cialis softabs click now cialis from canada safe dosage for cialis buy cialis online nz cialis dose 30mg
Cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:27 ب.ظ

Awesome tips. Thanks.
cialis online holland walgreens price for cialis precios cialis peru cialis pills cialis 20 mg cost cialis 5mg billiger cialis manufacturer coupon cialis 05 brand cialis nl cialis pills in singapore
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:40 ب.ظ

You actually said this really well!
cialis diario compra cialis 20 mg best price cialis rezeptfrei sterreich cialis farmacias guadalajara cialis 5 mg cialis pills in singapore prices for cialis 50mg bulk cialis cialis with 2 days delivery cialis online deutschland
where to buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:23 ق.ظ

This is nicely expressed. !
cialis dosage cialis generico milano price cialis best cialis cuantos mg hay callus cost of cialis per pill order cialis from india prix de cialis cialis prices in england cialis 5 mg funziona
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 07:01 ب.ظ

You actually mentioned it effectively!
cialis patentablauf in deutschland generic cialis levitra when will generic cialis be available the best site cialis tablets cialis italia gratis cialis italia gratis we choice cialis pfizer india how do cialis pills work india cialis 100mg cost viagra vs cialis vs levitra
Buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 07:56 ق.ظ

With thanks! A good amount of tips.

prices on cialis 10 mg precios cialis peru cialis pas cher paris online prescriptions cialis cialis efficacit cialis kaufen wo only here cialis pills enter site natural cialis only best offers 100mg cialis cost of cialis per pill
buy cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 08:00 ب.ظ

This is nicely put! .
generic cialis in vietnam cialis prezzo di mercato brand cialis generic tarif cialis france tadalafil 10 mg cialis canadian drugs cialis pills price each tesco price cialis cialis great britain cialis 05
buy cialis with no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 07:34 ق.ظ

Thanks, A good amount of stuff!

pastillas cialis y alcoho best generic drugs cialis click now cialis from canada free cialis cialis for sale south africa non 5 mg cialis generici recommended site cialis kanada cialis online canadian discount cialis cialis from canada
buy cialis medication
یکشنبه 11 آذر 1397 07:31 ب.ظ

Wow loads of superb facts.
cialis 20 mg effectiveness effetti del cialis tadalafil cialis dosage amounts cialis generico online acheter du cialis a geneve cialis et insomni cialis 20 mg effectiveness cialis soft tabs for sale buy cialis online
buy cialis online without a prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 07:02 ق.ظ

Truly lots of fantastic advice.
how does cialis work cialis mit grapefruitsaft tadalafil venta cialis en espaa buy online cialis 5mg link for you cialis price click here to buy cialis when will generic cialis be available cialis 5mg prix cialis price thailand
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 07:48 ب.ظ

Point certainly regarded!!
cialis dosage amounts ou acheter du cialis pas cher cialis 200 dollar savings card generico cialis mexico cialis uk when will generic cialis be available viagra cialis levitra the best site cialis tablets cialis 5 mg para diabeticos cost of cialis cvs
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 06:40 ق.ظ

You mentioned this fantastically.
click here to buy cialis cialis in sconto acheter du cialis a geneve cialis taglich viagra vs cialis trusted tabled cialis softabs cialis canada on line cialis authentique suisse cialis 5 mg funziona cialis online
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 07:23 ب.ظ

Nicely put. Thank you.
cialis kamagra levitra opinioni cialis generico non 5 mg cialis generici canada discount drugs cialis acquisto online cialis generic cialis 20mg tablets callus look here cialis cheap canada viagra vs cialis cialis italia gratis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic