تبلیغات
SURES - معماری بیونتیک و اندیشه های گِرگ لین

SURES

من ترسیم کردن را به حرف زدن ترجیح میدهم، زیراترسیم کردن سریعتر است و مجال کمتری برای دروغ گفتن باقی میگذارد

پنجشنبه 18 فروردین 1390

معماری بیونتیک و اندیشه های گِرگ لین

نویسنده: REZA deylami   

کی از اولین موارد استفاده از آفرینش های طبیعی را برای نوآوری در معماری در ابتدای نیمه دوم قرن نوزدهم مشاهده می کنیم . متخصصان انگلیسی در سال 1846 برای نخستین بار موفق به پرورش نوعی نیلوفر آبی عظم در اروپا شدند که قطر برگ های آن به دو متر می رسید . پاکستون ، معمار انگلیسی تبار ، با دیدن استحکام برگ های .زین نیلوفر آبی به مطالعه قفسه بندی مدور و ساختار شعاعی این گل پرداخت . حاصل این تفحص ابداء ساختار جدیدی برای سقف سبک شیشه ای در معماری بود که در قصر کریستال نمایشگاه جهانی لندن در سال 1851 عرضه و موفق به جلب نظر منتقدان شد .

موارد دیگری چون همکاری و مطالعۀ بین رشته ای ساختار استخوان های ران انسان برای ساختن سازه های سبک و مقروم به صرفه را نیز در قرن نوزدهم مشاهده می کنیم .

با شروع قرن بیستم (دوران پیش از مدرن) و سپس سالهای ابتدایی مدرن کمابیش به تلاش های مشابه ای برمی خوریم که البته بیشتر به صورت نظری باقی می مانند .

علاقه لوکوربوزیه به صدف داران و بررسی ساختار این جانداران می تواند مثالی در این زمینه باشد. greg

پس از جنگ جهانی دوم و آغاز دهه شصت قرن بیستم تبادل علمی بین گرایش های علوم طبیعی و فنی مجدداً رونق گرفت . در جریان همایشی در اوهایو ، که نیروی هوایی آمریکا در سال 1960 برگزار کرد ، برای اولین بار واژه هایی به نام « بیونیک » از ترکیب دو لغت « بیولوژی » و «تکنیک» زاده شد که می توانیم به فارسی « زیست فنی » ترجمه کنیم . این واژه در برگیرندۀ کار همه متخصصانی است که تلاش دارند برای حل مشکلات فنی خود از دانسته های طبیعت الهام بگیرند. طیف گسترده ای از اختراعات را در نیمۀ دوم قرن گذشته می بینیم که می توان آن ها را زیر بیرق بیونیک جای داد . الهام از نقش پولک ها و ساختار پوست کوسه برای اختراع نوعی رنگ هواپیما ، که نیروی اسصطکاک هوا را به شدت کاهش می دهد ، فقط یک نمونه از دست آوردهای مهندسی این برخورد جدید بود . در زمینه معماری نیز به اسامی معماران نامداری برمی خوریم که همانند پاکستون برای نوآوریهای خود الهام از جانداران پرداخته اند . سقف نمایشگاه مونترال 1967 اثر فرای اتو یا ایستگاه ته ژه وه 1967 شهر لیون اثر سانتیاگو کالاتراوا ، که اولی ملهم تارهای مستحکم عنکبوت و دومی الهامی از بدن سبک پرنده است . دو نمونه از انبوه طرح های اجرا شده اند .

اکنون لایه ای جدید از سیستم های انتقال ( پله برقی/ آسانسور) را در جلوی خود داشت . به پوسته گذاری آن پرداخت لایه ای متشکل از نوارهای فلزی منفذدار ، اجرای فوتوولتاییک و مشبک های شفاف که به ساختمان شخصیتی کاملا تازه می داد . منتقدی در تمجید این طرح نوشت : او در اینجا موفق شد استراتژی جدید و قابل اجرایی برای نوسازی شخصیت یک ساختماتن ارائه دهد که کوچکترین نسبتی با بزک کردن ساختمان ندارد .

در یکی از جذاب ترین طرح های این معمار ، که برای ساختمان چند منظوره فرهنگی هنری «آی بیم» واقع در خیابان بیست و یکم غربی نیویورک (2002) ارائه کرد ، امتزاج بیولوژی و آی بیم معماری مجدداً می بینیم . اجزای حباب گونه در ساختار نما ، که لین به آن ها لقب «محفظه های فضایی» می دهد با کمک مارپیچ هایی از بدنه ساختمان رشد می کنند . معمار طرحش را ارتباطی بین هنر و تکنیک می بیند . پوسته بنا نه تنها به واسطه پیچیدگی و طریقه ایجاد و تکامل فرم هایش بلکه به واسطه قابلیت دگرگون کردن نقوشش حائز اهمیت است . با این نما (یا پوسته) الکترونیکی بنا ، هنرمند با اثرش چون رسانه ای تصویری به ارسال پیام به محیط می پردازد . حرکتی که با دنیای جانداران قابل قیاس است .

معمولا نمایشگاه ها به خوبی دغدغه های هنری معماران خود را شان می دهند . نمایشگاه گرگ لین ، که در پائیز 2003 در موزه ماک شهر وین عرضه شد ، از این قاعده مستثنی نبود .

اولین چیزی که در بدو ورود نظر بیننده را به خود جلب می کرد تراریوم یا خاکزیدان نسبتاً بزرگی بود که در آن قورباغه های کوچک زنده ، که رنگ نقوش بدنشان خود را با شرایط محیطی تغییر می دهند ، نگهداری می شدند . همزمان سرتاسر کنارۀ سمت راست سالن نمایشگاه را پرده ای شفاف مجزا کرده بود که در پس آن گروهی از پروانه های زنده به نمایش گذاشته شده بودند . پس از تراریوم قورباغه ها (طبیعت جاندار) معمار ظروف یوگند استیل (سنت) را به نمایش گذاشته بود که فرم آن ها نیز از طبیعت الهام گرفته بود . پس از گذر از «طبیعت جاندار» و «گذشته» بود که بیننده به کارهای معمار می رسید . بر روی دیوار مقابل پروانه ها فیلمی از رشد سطوح پیچیدۀ «محفظه های فضایی» به نمایش گذاشته شده بود و مدل های هنری و معماری چون سرویس قهوه و چای آلسی (2002) و یا دروازه دنیا (2002) هر کدام در گوشه ای زیر حفاظ شیشه ای ، که خود نیز همانند گونه های مختلف یک جاندار (مثلا پروانه) به یکدیگر شبیه بودند ولی یکسان نبودند ، عرضه شده بود .

نهایتاً همه راه ها در انتهای سالن مجدداً به دنیای موجودات زنده ختم می شد و هنرمند حلقه افکارش را با آکواریومی که در ان چند عروس دریایی (نرم تنانی که توانایی خاصی در وفق خود با شرایط گوناگون دارند) شنا می کردند ، بسته بود . حلقه ای که در دنیای جانداران نیز به واسطه ارجاع به خاک ، آب و هوا تکمیل شده بود .

لین سعی دارد مرزهای موجود معماری را پشت سر گذاشته ، در آغاز قرن بیست و یکم با امداد از طبیعت جانداران قدم به سوی معماری بگذارد که در آن هیچ گونه ای چون دیگری نیست . گونه هایی که خود را چون جانداران زنده به بهترین نحو ممکن از هر لحاظ با تصویر بهینه مسکن وفق می دهند . آثار و نظرات لین گواهی می دهند که تفکراتش از نوآوری خاصی برخوردارند و مباحث معماری را متلاطم کرده اند . حضور معماران سرشناسی همچون هانس هولاین ، ولف پریکس (کوپ هیملبلا) ، منتقدان سرشناس چون خانم لیان لفور و دیگران در نمایشگاه و سخنرانی لین جلب توجه می کرد . ولف پریکس در نطق افتتاحیۀ نمایشگاه گرگ لین یادآور شد . هر معماری خوبی که بر پایه های نظری مستحکم برقرار شده باشد معمولا تا مدتی به صورت طرح ویا مدل باقی می ماند . هنگامی که ما اولین بار نظرات خود را به روی کاغذ آوردیم و مدل آن را ساختیم تصور نمی کردیم که در مدتی کمتر از بیست سال آثار ما مقبولیت بیابند .

نگاهی به عکس العمل بازدید کنندگان نمایشگاه و گفتگو با آنان غرابت این معماری را در نظر اغلب مردم نشان می دهد .

کمتر کسی است که بتواند خارج از فیلم های تخیلی ، زندگی در خیابانی مملوو از خانه های جنین گونه را متصور باشد . علاوه برآن ساخت اینگونه طرح ها به دلیل یکتا بودن هریک از اعضایش به ماشین آلات کامپیوتری و روش های تولید پیچیده ای چون دستگاه های برش لیزری یا جت برش آبی احتیاج دارد . از لحاظ هنری نیز به سختی می توان ارزش خلاقیت هنری این آثار را محک زده ، نوآوری واقعی معمار را از نتایج تصادفی و محاسبه شدۀ کامپیوتری مجزا کرد .

به نظر می آید که گذشت زمان موفق یا ناموفق بودن نظریه ای را در هنر و معماری نشان خواهد داد . بودند بسیاری از حرکت ها که ارزشی فراتر از مدزدگی نداشتند و به جای نماندند و هستند حرکت هایی که در ابتدا خوشایند عامه نبودندو شدیداً مورد حمله منتقدان قرار گرفتند (چون نمای سادۀ آدلف لوس) ولی نهایتاً نتوانستند پایه های حرکت جدیدی را بنا نهند .

...................

.....................

برای بهینه سازی کلان تر ، تجزیه مراحل طراحی و سازماندهی مجدد آن به کمک مدل های پیچیده ریاضی و الگوریتم های آلی ، استفاده از الگوریتم های هوش و حیات مصنوعی برای یافتن اشکال و رشد فرم های بهینه و بسیاری موارد دیگر .

گرگ لین را در این میان می توان سردمدار نظریه جدید در مباحث بیونیک در معماری به شمار آورد او مایل است آثاری خلق کند که همچون موجود زنده دارای گونه های متمایز و انعطاف پذیری همزیستی با شرایط محیطی را از لحاظ فرم با رنگ دارا باشند . حرکتی که می توان گفت از همان ابتدای دهه شصت آغاز شد . ولی به دلیل محدودیت های فنی تأثیر مشخصی در آن سال ها از خود برجا نگذاشت . ازدودهه پیش بود که با افزایش قدرت رایانه ها معمارانی چون لین این امکان را یافتند که به طراحی معماری ابعاد جدیدی بدهند . ابزار این معماران سیستم های کامپیوتری جدیدی است که نه تنها طراحی سه بعدی را از ابتدا ممکن می کند بلکه به موازات آن ، محاسبه مدلهای ریاضی پیچیده ، فرم های غیرهندسی و شبیه سازی فرآیندهای زنده را امکان پذیر می سازند . البته استفاده ابزاری از سیستم های پیچیده طراحی و محاسبه را در دو دهه گذدشته در شمار زیادی از پروژه ها می بینیم . پروژه هایی چون موزه گوگنهایم (1991) اثر فرانک گه ری که پس از ساخت مدل گلی اولیه ، کلاً در دنیای مجازی سه بعدی رایانه طراحی شد و یا پروژه هایی چون ماکس راینهارد هاس (1992) اثر پیتر آیزنمن که سیستم های نرم افزاری پیچیده را برای تحویل فرم های اولیه بر مبنای الگوریتم های ریاضی غیر خطی استفاده کردند .

اما لین در این میان رایانه را به نوعی دیگر استفاده می کند . او یکی از اولین معمارانی است که به رایانه نقش خلاق می دهد . این رایانه است که «زیر نظر هنرمند» آثار جدیدی را ایجاد می کند آثاری که بر پایۀ معدلات تقریبی خلق می شوند . طراحی او با تجزیۀ یک اثر به زیرمجموعه ها شروع می شود .

یکی ار مشهورترین آثار این معمار «خانه جنین گونه» اوست که در سال 2000 طراحی کرد . این طرح کوششی است برای برخوردی تازه با موضوعاتی چون «تنوع گرایی» ، «تولید منفرد» در کنار «تولید انبوه» و «انعطاف گرایی» در ساخت . این خانه ترکیبی است از اعضای مختلف که قواعد هندسی همگی آن ها به کمال تعریف و محدودۀ رشد آن ها مشخص شده است . معمار خود می گوید : این نکته نشان می دهد که برای من تناسب ، زیبایی و عملکرد در مفهوم کلاسیک آن بسیار با ارزش است . اما این را نیز بایستی یادآور شوم که این کیفیت ها را با ابزاری جدید و احساسی جدید خلق می کنم . این قواعد نهایتاً اجازۀ یکسان بودن را به هیچ دو گونه نمی دهند . خانۀ جنین گونه در مسیر تکامل خود نه تنها متأثر از داده های اولیه است . بلکه مهم تر از آن در روند ایجاد خودرا با محل بنا . سبک های رایج محلی ، شرایط اقلیمی ، مصالح ساختمانی وبرداشت محلی از زیبایی وفق می دهد .

در اینجا تأثیردانسته های طبیعی را براین نظریه پرداز به خوبی ملاحظه می کنیم.اگر جانداری (برای

نمونه خرس ) موفق می شود در نقاط متفاوت وشرایط اقلیمی مختلف از قاره آسیا وآمریکا تا قطب شمال نه تنها برنامۀ غذایی خود را بلکه ساختار فیزیکی بدن وحتی رنگ وپوستش را با شرایط وفق دهد ، چرا یک اثر معماری نتواند به چنین وفاقی دست یابد . وجه مشخصۀ مباحث او عدم ارائه وتعریف « گونه ای ممتاز » ، «نژادی بهینه »یا کلاً چارچوبی تعریف شده است . او تمایل دارد به معماران روند و «مسیر بهینه سازی» و «فرآیند گونه سازی» رانشان دهد و درکی جدید و ناشناخته از زیبایی را عرضه کند . او برای خلق اثر خود محدودیت کلانی را تعریف نمیکند بلکه این اعضای اثرش هستند که با توجه به دادها و شرایط تعیین شده در دنیای مجازی رایانه در قلمرو مجاز خود رشد کرده کیفیتی بهینه برای شرایطی خاص اما ماورای همه سرحدات تعریف شده هندسی و چارچوب های رایج معماری ایجاد می کنند .

یکی از طرحای لین پیشنهاد اخیر و نوسازی مجموعه ساختمانی کلیبورک در بیجلمرمر ، شهرکی در نزدیکی آمستردام ، بود که در 1999 به دلیل سقوط یک هواپیمای باربری آسیب دید . لین به نمای این ساختمان 500 واحدی که طولی بالغ بر 1000 متر داشت ، پوسته ای جدید از راهروهای متحرک دارد . یکی از مشکلات بنای اولیه راهروهای تویل و کریدورهای یکنواخت آن بود . لین برای حل این مشکلات لایه ای متشکل از آسانسورها و پله برقی ها را به نمای بنا اضافه کرد و توانست فضای راهروهای قدیمی را شکسته با شیشه گذاری آن ها و باغچه کاری به حیاط های زمستانی تبدیل کند . همچنین با اعنال تغییرات گونه های تازه از همسایگی مورب (در امتداد پله برقی ها) و عمودی (در امتداد آسانسورها) را جایگزین همسایگی های منوتون افقی و درب به درب ثابق و یازده ترکیب همسایگی مختلف را ایجاد کرد

نظرات() 
buy cialis with no prescription
جمعه 16 آذر 1397 10:36 ق.ظ

You said it nicely..
free generic cialis cialis for bph il cialis quanto costa cialis 30 day sample achat cialis en itali buy generic cialis ou trouver cialis sur le net venta cialis en espaa generic low dose cialis estudios de cialis genricos
buy cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:24 ب.ظ

Nicely put, Many thanks.
cialis prices acheter cialis meilleur pri opinioni cialis generico cilas cialis tablets for sale cialis for sale in europa enter site 20 mg cialis cost brand cialis nl cost of cialis per pill cialis y deporte
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:32 ب.ظ

Tips clearly used.!
cialis prezzo in linea basso cialis generika generic cialis at walmart cialis 5 mg schweiz achat cialis en suisse no prescription cialis cheap low dose cialis blood pressure venta de cialis canada usa cialis online cialis efficacit
buy cialis online no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:45 ق.ظ

You made your point!
cialis en 24 hora generico cialis mexico cialis generico lilly canada discount drugs cialis cialis farmacias guadalajara cilas usa cialis online we choice cialis uk only best offers cialis use buying cialis in colombia
Buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 06:28 ب.ظ

Amazing a good deal of helpful knowledge.
the best site cialis tablets how to buy cialis online usa cialis prices acquistare cialis internet we like it cialis soft gel buy cialis uk no prescription generic cialis 20mg uk generic cialis pill online best generic drugs cialis cialis 20 mg effectiveness
buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 07:18 ق.ظ

This is nicely said! !
cost of cialis per pill cialis rezeptfrei cialis side effects cialis daily dose generic generic cialis at walmart cialis manufacturer coupon best generic drugs cialis cialis official site cialis daily dose generic cialis prices
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 07:20 ب.ظ

Amazing postings. With thanks!
how to buy cialis online usa generic for cialis sublingual cialis online cialis generico lilly cialis generico online i recommend cialis generico brand cialis generic cilas cialis canada on line buying brand cialis online
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 06:58 ق.ظ

Point clearly taken.!
acheter du cialis a geneve cilas cialis price thailand canadian discount cialis cialis sicuro in linea cialis ahumada generic cialis at the pharmacy cialis tablets for sale viagra vs cialis vs levitra buy online cialis 5mg
buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 06:51 ب.ظ

Thank you. I value this!
can i take cialis and ecstasy trusted tabled cialis softabs cialis sale online generic cialis review uk cialis online nederland cialis rezeptfrei are there generic cialis cialis alternative cialis coupons printable cialis rezeptfrei sterreich
buy cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 06:28 ق.ظ

Fantastic write ups. Cheers.
cialis generico lilly generic cialis soft gels cialis flussig buy original cialis cialis efficacit price cialis wal mart pharmacy prezzo cialis a buon mercato weblink price cialis cialis lowest price cialis 20mg
buy cialis online safely
شنبه 10 آذر 1397 07:12 ب.ظ

You've made your position very nicely.!
estudios de cialis genricos cialis generico in farmacia import cialis enter site 20 mg cialis cost pastillas cialis y alcoho cialis generico online does cialis cause gout buying cialis overnight side effects of cialis canadian discount cialis
buy cialis online no prescription
شنبه 10 آذر 1397 06:06 ق.ظ

Incredible quite a lot of great data!
generic cialis overnight cialis tadalafil cialis ahumada cialis 5 mg canadian drugs generic cialis cialis rezeptfrei cialis for bph the best choice cialis woman how does cialis work cialis in sconto
buy cialis with no prescription
جمعه 9 آذر 1397 06:49 ب.ظ

Very good information, Thanks a lot!
cialis 5 mg scheda tecnica cialis online nederland cost of cialis cvs cialis super kamagra generic cialis 20mg uk cialis online cialis lilly tadalafi if a woman takes a mans cialis wow cialis 20 cialis italia gratis
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 07:02 ق.ظ

With thanks. I appreciate this!
cialis australia org only best offers cialis use cialis prezzo in linea basso cialis side effects comprar cialis navarr cialis manufacturer coupon buy cheap cialis in uk cialis 5 mg schweiz we choice cialis uk cialis daily reviews
buy cialis germany
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:48 ب.ظ

Superb tips. Regards!
american pharmacy cialis cialis kamagra levitra tarif cialis france only here cialis pills cialis e hiv generic cialis at walmart tadalafilo cialis farmacias guadalajara cialis 30 day sample dose size of cialis
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:05 ق.ظ

Wow tons of fantastic material.
bulk cialis only best offers cialis use acquistare cialis internet cialis online order cialis from india weblink price cialis discount cialis buy cialis online cheapest price cialis wal mart pharmacy cialis pills boards
Cialis prices
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:13 ب.ظ

Kudos, A lot of advice!

cialis patentablauf in deutschland cialis coupon opinioni cialis generico cialis pills where cheapest cialis overnight cialis tadalafil cialis pills in singapore the best choice cialis woman cialis super kamagra cialis with 2 days delivery
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:31 ق.ظ

Thank you, Wonderful information!
cialis italia gratis price cialis best prix cialis once a da ou acheter du cialis pas cher ou acheter du cialis pas cher does cialis cause gout cialis kaufen only here cialis pills cialis generic deutschland cialis online
Cialis canada
چهارشنبه 11 مهر 1397 05:10 ق.ظ

Awesome material. Many thanks.
viagra vs cialis cialis side effects cialis online how much does a cialis cost cialis savings card cialis for sale in europa generic cialis levitra cialis purchasing canadian discount cialis cialis 20 mg
Buy cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 04:04 ق.ظ

You mentioned this perfectly.
recommended site cialis kanada prezzo cialis a buon mercato cuanto cuesta cialis yaho are there generic cialis cialis 20 mg cialis generico online we use it cialis online store cialis authentique suisse cialis online get cheap cialis
canadian pharmacies online prescriptions
یکشنبه 1 مهر 1397 06:20 ق.ظ

Helpful material. Thanks a lot.
most reliable canadian online pharmacies canada drug pharmacy northwest pharmacies in canada online pharmacies drugstore online canada online pharmacies for men canadian online pharmacies pharmacy canada plus canadian medications, liraglutide canadian pharcharmy online
cialisyoues.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:59 ق.ظ

Wow a good deal of useful knowledge.
cialis 5mg prix cialis 5 mg funziona cialis per paypa 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis 5mg cialis 20 mg effectiveness cialis 5mg billiger cialis 50 mg soft tab cost of cialis cvs cialis 20 mg cost
viagraessale.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 06:58 ب.ظ

Cheers. Terrific information!
cialis lilly tadalafi we recommend cialis info buying cialis on internet venta de cialis canada cialis en mexico precio cialis savings card brand cialis nl cialis 5 mg order a sample of cialis generic cialis pill online
canadian prescriptions online
چهارشنبه 14 شهریور 1397 10:52 ق.ظ

Cheers, I enjoy this!
canadian medications online drug store north west pharmacies canada canadian discount pharmacies in canada canadian pharmacies online prescriptions online pharmacy canada canada online pharmacy trust pharmacy of canada canadian pharmacy online 24 top rated canadian pharmacies online
buycialisonla.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 01:40 ب.ظ

Effectively voiced without a doubt. .
buy real viagra cheap viagra to buy online how can you buy viagra can i buy viagra at cvs buy original viagra online can u buy viagra online buy viagra brand online buy viagra without a prescription online cost of viagra viagra buy online uk
http://babecolate.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:07 ق.ظ

Thanks! Quite a lot of postings.

click here cialis daily uk cialis generico in farmacia cialis generico purchase once a day cialis rx cialis para comprar generic cialis soft gels side effects for cialis import cialis cialis 10mg prix pharmaci calis
http://viagraessale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 07:18 ب.ظ

Fine forum posts. With thanks!
generic cialis tadalafil cialis dosage amounts comprar cialis navarr cialis online cialis 20mg prix en pharmacie where to buy cialis in ontario safe dosage for cialis cialis 200 dollar savings card side effects of cialis acheter cialis kamagra
how to buy real viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:28 ق.ظ

Valuable posts. Thank you.
viagra purchase uk viagra online with a prescription buy a viagra online buy generic viagra australia get a viagra prescription online buy prescription viagra buy viagra where how to get viagra online viagra without presc uk buy generic viagra australia
buy cialis from india
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:06 ب.ظ

You mentioned it superbly!
when will generic cialis be available buy cialis sample pack cialis dosage recommendations buying cialis in colombia enter site natural cialis cialis uk next day cialis therapie discount cialis cialis italia gratis interactions for cialis
Online cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 11:28 ق.ظ

You actually expressed this effectively.
cialis coupon cialis 30 day trial coupon cialis qualitat precios cialis peru cialis for bph try it no rx cialis click now cialis from canada american pharmacy cialis miglior cialis generico cialis online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :