SURES

من ترسیم کردن را به حرف زدن ترجیح میدهم، زیراترسیم کردن سریعتر است و مجال کمتری برای دروغ گفتن باقی میگذارد

جمعه 2 اردیبهشت 1390

قهوه خانه در روزگار گذشته و حال!!!

نویسنده: REZA deylami   


[تصویر: f5ebe614b0f152629509d73cc706a919.jpg]

قهوه خانه نامی آشنا برای همگان است و از جمله مشاغلی است که از آغاز اسمش با آنچه تولید و عرضه می کرده همخوانی نداشته است و به همین جهت در برهه ای سعی شده نامش را تغییر دهند تا اسم و ماهیت کاریش هماهنگ شود و نامش را گذاشتند چایخانه چون از حدود پانصد سال پیش که قهوه خانه در ایران ظهور و حضور پیدا کرد کمتر و شاید به ندرت دیده شده بود که در آنجا قهوه عرضه شود و پیوسته مشتریان با چای مورد پذیرایی قرار می گرفتند.

قهوه خانه ها در گذر زمان همان گونه که با شاهنامه خوانی و داستان سرایی و نقالی در ترویج تاریخ و فرهنگ و ادب و نیز تبادل افکار و معرفی آثار در ایامی خاص نقش مهمی را ایفا کرده اند در برهه ای نیز به خاطر برپایی دود و دم در بسیاری از آنها و حضور افراد ناباب اعتبار خود را از دست دادند که شاید در تغییر نام قهوه خانه به چایخانه هدف تنها یکسان سازی نام و ماهیت پذیرایی این حرفه نبوده بلکه بخشیدن هویتی مورد قبول تر نیز مدنظر قرار داشته است. اما با وجود تبلیغات و تاکیداتی که به عمل آمد نام جدید هرگز نتوانست آن گونه که باید و شاید جای نام اولیه را بگیرد همچنان که تغییر نام و تلاش در جهت بازگشت «قهوه خانه» به دوران پر رونق و پرآوازه گذشته نیز موثر نیفتاد.

● آغاز به کار

در مورد قدمت، چگونگی و زمان برپایی قهوه خانه در ایران اطلاعات دقیق و روشنی وجود ندارد و در نتیجه نظرات متفاوتی مطرح گردیده است هم چنانکه به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی گفته می شود که این حرفه از بیرون مرزها به ایران وارد شده و به سرعت با آداب و سنن ایرانی گره خورده و رنگ و قالب وطنی به خود گرفته است.

جمعی عقیده دارند که براساس آثار و شواهد موجود برپایی قهوه خانه، از حدود ۴۰۰ سال قبل در ایران شکل گرفته و جمعی دیگر عمر آن را افزون تر محاسبه می کنند همچنین گفته می شود

قهوه خانه در ایران به سال ها قبل از ورود چای بازمی گردد و اولین بار دو برادر آلمانی که برای آموزش ارتش به ایران آمده بودند آن را افتتاح کردند و در آن قهوه می فروختند. سال ها بعد و با کشت چای در شمال ایران که سوغات کاشف السلطنه از هند بود، هرچند قهوه خانه هنوز همان «قهوه»خانه بود اما چای خوش طعم و خوش عطر ایران که به مراتب از اجداد هندی خود نیز مرغوب تر بود جای قهوه را گرفت.

نخستین قهوه خانه ها در ایران، در دورة صفویان، و به احتمال زیاد در زمان سلطنت شاه تهماسب (۹۳۰-۹۸۴ق)، در شهر قزوین پدید آمد و بعد در زمان شاه عباس اول (۹۹۶-۱۰۳۸ق) در شهر اصفهان توسعه یافت.

این شهر دومین مکانی است که در آن «قهوه خانه» دایر شده است و اصفهان یکی از مهمترین استان های کشور در گسترش قهوه خانه ها بوده و نیز قهوه خانه ها، محلی برای تجمع مردم و رد و بدل کردن اطلاعات و طرح مباحث اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و فرهنگی بوده است.

گفته می شود شاه عباس صفوی برخی میهمانان مهم خود را به قهوه خانه ها می برده و در آنجا پذیرایی می کرده است و در این باره استان های بسیاری وجود دارد از جمله آن که وی با لباس مبدل ساعاتی از شبانه روز را با حضور در قهوه خانه ها به کسب اطلاعات دقیق از وضع معیشت و مشکلات و مسایل مردم و ارزیابی از ماموران حکومتی می پرداخته است.

انتقال پایتخت از اصفهان به تهران که در زمان آقامحمدخان قاجار انجام گرفت موجب گسترش بیشتر قهوه خانه ها گردید و براساس اسناد موجود در آن زمان در شهر تهران که جمعیتی حدود ۲۵۰ هزار نفر داشته تعداد قهوه خانه ها به ۴ هزار و ۳۰۰ تا ۴ هزار و ۵۰۰ باب رسید که این خود نشان از رونق و اهمیت قهوه خانه در جامعه آن روزگار است.

در دوران ناصرالدین شاه باز هم تعداد قهوه خانه ها افزایش یافت و آنها که ابتدا در بازارها و محله ها و در کنار مجموعه ای از واحدهای صنفی مهم مانند نانوایی، قصابی، بقالی و سبزی فروشی، حمام و... بازارچه ای را با هم به وجود آورده بودند. قهوه خانه دامنه فعالیت خود را به خیابان ها و محله های شهر، مراکز تجمع پیشه ها، کارگاه های صنعتی، کارخانه ها، مسافرخانه ها، مراکز حمل و نقل مسافر، مدخل شهرها، پیرامون دروازه ها و منزلگاه های میان شهر گسترش دادند. و تعداد زیادی قهوه خانه با فاصله های دور و نزدیک از یکدیگر ساخته شد.



● جامعه سنتی

شهرهایی مثل اصفهان و تهران یکی از مراکز مهم شکل گیری قهوه خانه ها بود. البته این موضوع بی دلیل نیست و چون قهوه خانه ها بخشی از نیازهای سیاسی جامعه را برطرف می کرد و مردم در این مکان ها به تبادل نظرهای سیاسی و اجتماعی خود می پرداختند، شهرهای مهم آن زمان چون تهران و اصفهان بهترین محل برای شکل گیری قهوه خانه ها بود.

در جامعة سنتی قدیم، زورخانه نهادی مقدس برای پروردن تن و اندام و نیرومند کردن اندیشه و اخلاق بود. پس از جا افتادن قهوه خانه در میان مردم، زورخانه و قهوه خانه دو نهاد پیوسته و نزدیک به هم را در راه تقویت روحیه ملی و مذهبی مردم در جامعه شکل دادند. فضای زورخانه و قهوه خانه هر دو از هوای عطرآگین و نیروبخش خصلتهای پهلوانی و سلحشوری و رفتار و اخلاق جوانمردی و ایثارگری آکنده بود.

در و دیوار ساختمان زورخانه و قهوه خانه با نقش و نگارهائی از پیکرة پهلوانان اساطیری، حماسی و ملی و مذهبی، صورت شاهان افسانه ای و تاریخی، پهلوانان و جوانمردان جامعه پوشیده بود. سردم نشین زورخانه مرشدی بود که پیمانه های شعرش را از چشمة فیاض شاهنامه و مهر شاه مردان امیر مؤمنان پر می کرد و به پهلوانان می نوشانید. نقال قهوه خانه نیز مرشدی بود که حلقه نشینان مشتاق پای سردم را با آب زلال همین سرچشمه های زلال، یعنی داستانهای حماسی ملی و دینی، شستشو می داد.

زورخانه کاران و قهوه خانه نشینان چشم وگوششان پیوسته با شکل و شمایل پهلوانان تاریخ قومی و دینی و وصف بیان دلاوریها و مردانگیهای حماسه سازان در تماس بود و هر چه می دیدند و می شنیدند قصة قهرمانیها و رادمردیها بود و بس.

زورخانه کاران و قهوه خانه روها (بعد از این که قهوه خانه به مرور نهادی همگانی و مردمی شد) همه اهل پیشه بودند و به تودة مردم کوچه و بازار تعلق داشتند. پیشه ورانی بودند از جمع بزاز، حلاج، دباغ، نداف، کفاش، نقاش، کلاهدوز، سلاخ، کله پز، نانوا، ماست بند، م--ر،رزاز، نجار، آهنگر، قفل ساز، خیاط، صحاف، قناد، طواف، خراط و ... این مردان در گود زورخانه تن را با «میل» و «کباده» و «سنگ» و «تخته شنا» و روان را با آداب و اخلاق جوانمردی ورز می دادند، و در عرصه ی قهوه خانه اندیشه را با شعر و قصه و داستان، بازگوئی و تکرار داستان نبردهای رستم دستان، با پهلوانانی چون اسفندیار و سهراب، و جنگهای امیر مؤمنان با اهریمنان دین و مذهب می پروردند.

بعضی از قهوه خانه ها را قهوه چیانی می گرداندند که از پهلوانان و ورزشکاران باستانی کار زورخانه، و از دسته لوطیان جوانمرد، و فتیان ایثارگر یا از پا افتادگان زورخانه به شمار می رفتند. شماری از نقالان و شاهنامه خوانان و سخنوران و غزل خوانان قهوه خانه ها وابسته به سلسله های فقر و درویشی و شماری از آنان از پهلوانان گود زورخانه و بیشترشان اهل پیشه و کسب بودند. از این روست که می بینیم زورخانه و قهوه خانه در جامعه سنتی ایران همسو با هم در راه آموزش مبانی اخلاق پهلوانی و خصلتهای جوانمردی به مردم گام می سپرده اند.



● اثرگذاری ها

قهوه خانه در جامعه ایران، تحول و دگرگونی بزرگی در شکل گردهمائیهای مردم و شیوة گذراندن اوقات فراغت و نوع سرگرمیهای آنان فراهم آورد. مردم از هر قشر و گروه هر روز، پس از دست کشیدن از کار روزانه، و در ایام و اوقات بیکاری در قهوه خانه ها جمع می شدند و ساعتها به گفتگو باهم و تبادل نظر دربارة کارهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسی می پرداختند. اهل حرف و صنعتگران و کارورزان، بعضی از قهوه خانه ها را پاتوغ صنفی خود کرده بودند و در گردهمایی هایشان مسائل صنفی و شغلی را در میان می گذاشتند و به کاریابی و کارگشایی می پرداختند. مردم بسیاری از گرفتاریهای خانوادگی و محلی و مسائل مادی خود را در نشستهای دوستانه ای که در قهوه خانه ها ترتیب می دادند مطرح و گره گشائی می کردند. در مجالس شبانة قهوه خانه، به خصوص شبهای ماه رمضان که آئینهای سخنوری و مرثیه سرائی و نقالی و شاهنامه خوانی و بازیهای قهوه خانه ای در آنها برگزار می شد، معمولاً جمع زیادی از اهالی محل و مردم محله های دیگر شرکت می کردند و در یک محفل انس و دوستی و فضای فرهنگی و ادبی باهم ارتباط برقرار می کردند. به اینگونه بود که قهوه خانه ها به صورت یک نهاد اجتماعی- فرهنگی درآمد و مکتب و مدرسه ای شد برای پرورش استعدادهای ادبی و هنری و آموزش فرهنگ و ادب سنتی به عامه مردم جامعه.

در نهاد قهوه خانه دو مکتب مهم از هنرهای کلامی و تجسمی، یعنی نقالی و سخنوری (هنر کلامی) و نقاشی (هنر تجسمی) رشد و بالندگی یافت و در هریک از این هنرها هنرمندان بزرگی تربیت شدند.

کار نقالی و سخنوری و نقاشی در قهوه خانه ها چنان رونق گرفت که بسیاری از استعدادهای ادبی و هنری را از میان تودة مردم به خود جذب کرد. نقالان از راه داستانسرائی و شاهنامه خوانی و نقاشان قهوه خانه از طریق به تصویر در آوردن نقشهای قهرمانان حماسی و مذهبی، وقایع اسطوره ای و تاریخی، و سخنوران با ترتیب مجالس شعرخوانی و مناظره، نقش بزرگ و مهمی در آشنا کردن مردم با میراث فرهنگی و ادبی ایران از دوره های باستانی و اسلامی داشتند.

نهاد قهوه خانه توانست این یادمانها را تا چند دهة پیش در جامعة ایران و میان عامه مردم زنده و پایدار نگهدارد.



● ارتباطات سمعی و بصری

گروه نقالان و سخنوران و نقاشان تا بودند همچون یک وسیلة ارتباطی نیرومند در جامعة سنتی ما عمل می کردند و با توش و توان خود رشته های پیوند تاریخی- فرهنگی را از راه ابلاغ معارف قومی و مذهبی به صورتهای گوناگون در میان نسلها، استوار و محفوظ نگه می داشتند. از زمان توسعة بده بستانهای تجاری و صنعتی و فرهنگی ایران با کشورهای خارج، به خصوص کشورهای اروپائی و گسترش نظام ارتباطات سمعی و بصری در جامعه های شهری، و ورود رادیو و تلویزیون به قهوه خانه ها، این نهاد اجتماعی و فرهنگی اندک اندک اعتبار و ارزش پیشین خود را از دست داد.

این زمان قهوه خانه رشته های پیوند فرهنگی خود را با گذشته و سنتهای گذشتگان گسسته است. عاملان انتقال فرهنگ و هنرکهن، یعنی شاهنامه خوانان و نقالان شیرین سخن قصه گو، و سخنوران خوش قریحة شعردان و نقاشان چیره دست نقش پرداز از این مدرسه و مکتب بیرون رانده شده اند. در نتیجه قهوه خانه به صورت واحدی بی هویت درآمده و از بار اجتماعی فرهنگی نیرومند گذشته تهی گشته است.

امروزه بیشتر قهوه خانه های ما دکه ای شده اندبرای لمیدن و خور و نوش و دود و دم و کارهای دیگر.
● نقاشی قهوه خانه ای

چنانکه گفته شد برپایی و گسترش قهوه خانه در ایران در رونق هنرهایی که پیشینه اش به قرن های پیش از آن می رسید تاثیر فراوان و سازنده ای داشت مانند نقاشی، قصه گویی و نقالی، شاهنامه خوانی و...

نقاشی قهوه خانه ای نوعی نقاشی رنگ و روغنی با مضمون های رزمی، مذهبی و بزمی است که در دوران جنبش مشروطیت بر اساس سنت های هنر مردمی و دینی و با اثرپذیری از نقاشی طبیعت گرایانه مرسوم آن زمان به دست هنرمندانی مکتب ندیده پدیدار شد.

هنر نقاشی، سنت کهن قصه خوانی و مرثیه سرائی و تعزیه خوانی در ایران بوده است و پیشینه اش به قرنها پیش از پدید آمدن قهوه خانه می رسد.

نقاشی قهوه خانه، بازتابی اصیل و صادق از هنر هنرمندانی عاشق، تنها و دلسوخته است. هنرمندانی مظلوم و محروم از تبار مردم ساده دل و آیینه صفت کوچه و بازار، آنانی که از پس قرنها سکوت، زیر سقف تاریک قهوه خانه ها در خلوت عارفانه تکیه ها و حسینیه ها، در سر هر کوی و برزنی، چشم در چشم مردم دوختند و در محفل پر انس و الفت آنان، بغض معصومانه شان را یکباره شکستند.

در ستایش راستی ها و مردانگی ها نقشها زدند و حکایت کژیها و پلیدیها کردند. رنگ سرخی نشاندند بر تن بوم و دیوار که گویی لخته لخته خونهای خشکیده مظلومیتهای از یاد رفته بود و رنگ سبزی گزیدند به پاس یاد بهار سر سبز و پر طراوت روح و اندیشه راستان و آزادگانی که در جان و دل و خیال و باور مردم قرنهای قرن، نسل به نسل، سینه به سینه، تا به روزگارشان به یادگار مانده بود و چه جاودانه و همیشه پایدار و ماندنی.

هنرمندانی عاشق و صادق آمدند، با کوله باری از محنت و تنهایی و دلتنگی، با چشمانی خیس و پر گریه به دشت سرخ کربلا رفتند، به یاری آزادگان، رو سوی شاهنامه نهادند، همه یلان و پهلوانان آزاده این مرز و بوم را به یاری طلبیدند، همرزم رستم شدند، همراز سیاوش مظلوم.

هنرمندانی دلسوخته و وارسته، در این روزگار آستین بالا زدند تا که ذوق و هنر بی ادعایشان پاسخی بر شور و شیدایی و بیداری مردم باشد و غیرتی در خلق هنری سراسر شیفتگی و خلوص، آن هم به جبران روزگاران دراز سکوت و بی اعتنایی ها و آن همه تحقیرها و نادیده انگاشتنهای ذوق و اعتقاد و باور مردم، مردمی که همیشه الهام دهنده اصلی باروری و استمرار هنر و فرهنگ این دیار بوده اند.

نقاشی قهوه خانه پدیده ای نوظهور در تاریخ نقاشی این دیار بود که همراه با حفظ تمامی ارزشهای منطقی هنر مذهبی و سنتی ایران، به ضرورت نیاز و خواست مردم و به پاس احترام به باورهای مردم متولد شد. مردمی که شمایل مقدس امامان بزرگوارشان، تصاویر حماسه های جانبازی و ایثار پیشوایان دینی شان را، نه به دلیل آذین و نقش و نگاری، که به دلیل حرمت ایمانشان و برآوردن نذر و نیازشان می خواستند. مردمی که در راستای گذر زمان، یلان و آزادگان شاهنامه حکیم توس را از خیال به نقش می طلبیدند، تا مگر در همدلی و مونسی با راستان و پهلوانان شاهنامه، غرور ملی از کف رفته خویش را باز یابند و رستمی را طلب می کردند تا مگر بیاید و داد از بیدادگران زمانه شان بگیرد.

در چنین روزگاری بود که هنرمندان بی ادعا، مقابل دیوار قهوه خانه ها و در ایوان حسینیه ها و تکیه ها و بر سکوی گود زورخانه ها نشستند و گوش به سخن نقالان دادند و چشم در چشم مداحان دوختند، رنگها را ساییدند و کاسه های سفالی و شکسته شان را پر از رنگ کردند، هر چه را که شنیدند و در دل داشتند بر تن دیوار و بوم نقش زدند، نقشی تنها به مدد خیالشان و خیالی به گستره و وسعت تمامی قصه ماندن و بودن خاکشان و استقامتی به بلندای آرمانهای تبار و اجدادشان.

خیالی که چون در چهار دیواری بسته و بی نور قهوه خانه ها به نقش می نشست، بی شمار دریچه های پر نور سرزمینهای پرآفتاب رزمگاه های نبرد را بر روی همگان می گشود، خیالی که هنرمندان عاشق را به دشت کربلا می برد، در نیم روز نبردی جاودانه و ابدی در چشم تاریخ، خیالی که خون سرخ سیاوش را چون بر زمین تفته و خشک بدگمانیها و تهمتها می ریخت، دشتی از سبزه و گل می آفرید.

این همه حقیقت ذهن گرا و خیال پرداز نقاش ایرانی، جستجوی معنوی او در پی دنیایی سوای دنیای مادی را باید مدیون تفکر و الهامی دانست که در دوران ظهور و شکوفایی اسلام، سبب ساز نوعی وحدت و خلوت و عبادت هنرمندان این سرزمین می شود، تا جایی که انگار پس از این زمان، هنرمند نقاش، بیش از آنچه در اندیشه آفرینش و کار و خلاقیت هنری باشد، دل به ریاضت و اتصال در برابر خالق این جهان می سپارد، همان انگیزه و شور و حالی که به عنوان مثال تذهیب کار مخلص را وا می دارد تا به درازای عمرش، تنها در تذهیب صفحه ای از کتاب خدا، پایداری ایمان و عشقش را نشان دهد.
نقاشی قهوه خانه را از لحاظ موضوع کلی آنها می توان به دو دسته تقسیم کرد: نقاشی های مذهبی و نقاشی های غیر مذهبی. نقاشی های مذهبی مجموعه ای از چهره های پیشوایان و بزرگان دین و مذهب و صحنه هایی از جنگ ها و نبردهای معروف پیامبر اسلام و حضرت امیر المؤمنین و وقایع کربلا را در بر می گیرد. نقاشی های غیر مذهبی مجموعه ای بزرگ از داستان های رزمی و بزمی ایرانی را شامل می شود که حاوی رخداد ها افسانه ای، حماسی، تاریخی و چهره هایی از شاهان و قهرمانان شاهنامه و صحنه هایی از میدان های نبرد و عرصه های عشق ورزی و دلدادگی قهرمانان و بزم گاه های پادشاهان است.

حسین قوللر آقاسی، فرزند استاد علی رضا نقش انداز کاشی و پارچه و محمد مدبر از پیشکسوتان نقاشی قهوه خانه ای به شمار می آیند. پس از قوللر آقاسی و مدبر، شاگردانشان مانند فتح الله آقاسی، عباس بلوکی فر، حسن اسماعیل زاده و حسین همدانی راه استادانشان را ادامه دادند.



● استادی از مکتب نقاشی سنتی

استاد عباس بلوکی فر یکی از اساتید بازمانده نقاشی سنتی قهوه خانه ای بود که پس از یک دوره بیماری طولانی، در پاییز ۱۳۷۹ چشم از جهان پوشید و با مرگش مکتب نقاشی قهوه خانه ای یکی از بزرگترین هنرمندانش را از دست داد.

استاد بلوکی فر در سال ۱۳۰۳ خورشیدی در تهران، در خانواده ای سنتی و فقیر چشم به جهان گشود. فرصت تحصیل نیافت چرا که از ۷ سالگی مجبور شد برای امرار معاش خانواده اش کار کند. به عنوان شاگرد یک نقاش ساختمان، نقاشی زیرشیروانی و ساختمانی را به عهده گرفت و با رنگ قلم مو آشنا شد و همزمان به مکتب رفت. اما تنها به نقاشی ساختمان بسنده نکرد و به کار تزئینات داخلی ساختمان نیز پرداخت. طی دو سال به رموز و فنون این کار آشنا شده تصادفی منجر به آشنایی او با نقاش معروف و پیش کسوت نقاشی مکتب قهوه خانه، حسین قوللر آغاسی در سن ۹ سالگی گردید. خودش می گوید که قوللر، گمشده اش را یافت. او به مکتب هم که می رفت به نقشهای کتاب توجه داشت و از روی عکسها و نقش ها نسخه برمی داشت و نقاشی می کشید.

کار نقاشی ساختمان را به عنوان شغل ادامه داد اما از همان نوجوانی به سفارش دیگران تابلو می کشید. از میان کارهای اولیه او تابلوهای جنگ خیبر، رستم و سهراب، و واقعه مختار در موزه هنرهای زیبا محفوظند و نشانی از تلاش و کوشش او در دستیابی به مهارت در نقش پردازی و رنگ گذاری در نوجوانی دارند. در ۲۱ سالگی به مشهد رفت. در آنجا با محفلی از دراویش آشنا شد و به آنها پیوست. طی ۵ سالی که در مشهد بود به کار نقاشی قهوه خانه ای پرداخت.

دراویش از او خواستند تا پرده های کهنه و قدیمی و رنگ و رو رفته شان را دوباره نقاشی کند. طی ۵ سال، چهل پرده برای دراویش و نانواها و قهوه چی ها نقاشی کرد. این دوره کار مستمر او را به پختگی و کمال رساند. تنوع نقش ها، تمرکز نقاشی، و آشنایی با ادبیات حماسی ایران مهمترین دستاوردهای این دوره از کار اوست.

در سال ۱۳۲۹ خورشیدی به تهران بازگشت و تمام وقت و زندگی اش را به نقاشی اختصاص داد. بعدها به عنوان طراح در دانشگاه مکاتبه ای فعالیت می کرد و در اواخر خدمت با عنوان هنرمند درجه یک، که معادل دکترای هنر و مردم، برگزاری نمایشگاههایی از آثار این سبک نقاشی سنتی در نشریاتی چون هنر و مردم است با برگزاری نمایشگاه هایی از آثار این سبک در جشنواره توس و جشنواره های هنرهای مردمی و سنتی باعث توجه همگانی به این نوع نقاشی شد و باعث شد که این آثار از محل های طبیعی و سنتی خود خارج شود مورد توجه قرار گیرد و اصول زیبایی شناسی و ویژگیهای هنری آن به بحث گذاشته شود. کارهای بلوکی فر، در کنار آثار قوللر و مدبر، به دیوار موزه ها و نگارخانه ها راه یافت. با توجه به حمایت های همه جانبه و بی دریغ مهندس جواد عقیلی این استاد گمنام فرصتی و تولدی دوباره یافت تا بتواند کاری از خود خلق و به جای گذارد. و به این طریق آثار بلوکی فر راهی نمایشگاه های خارج از کشور شد:

نمایشگاه پاریس، نمایشگاه هنر ایران در آلمان و نیویورک به محل ارایه و عرضه این آثار بدل شد و سپس به موزه ها راه یافت: موزه رضا عباسی، هنرهای زیبا، هنرهای تزئینی و موزه هنرهای معاصر تهران، بسیاری از پرده های او در این موزه ها محفوظ است و جزئی از میراث هنرهای تجسمی ایران محسوب می شود. تابلوی شایسته و زیبای او با عنوان روز عاشورا در موزه هنرهای معاصر تهران، یکی از پرده های ارزنده این هنرمند صاحب سبک است. با مرگش مکتب نقاشی قهوه خانه ای یکی از مهم ترین هنرمندانش را از دست داد.

نظرات() 
hoanielovvlmf
چهارشنبه 12 تیر 1398 07:04 ب.ظ
lurlejzkbiih viagra testimonials <a href=http://northwestpharmacyph.com/>cialis daily canada</a> viagra coupon <a href="http://northwestpharmacyph.com/">canadian rx for cialis</a>
viagra dosage
cialis blue pills
یکشنبه 2 تیر 1398 09:10 ب.ظ

Useful material. With thanks.
canada discount drugs cialis purchasing cialis on the internet cialis ahumada side effects of cialis canada discount drugs cialis we recommend cialis info cialis tadalafil online achat cialis en itali overnight cialis tadalafil cialis daily
http://kallfire.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 05:56 ق.ظ

You suggested it superbly!
cialis pills in singapore canadian cialis cialis therapie cialis professional from usa cialis coupon cialis generico online cialis 20mg prix en pharmacie cialis australian price generico cialis mexico canadian drugs generic cialis
http://brustasroe.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 01:18 ب.ظ

Factor certainly used.!
ou acheter du cialis pas cher cialis pills price each buy name brand cialis on line cialis farmacias guadalajara cialis tadalafil cialis coupons generic cialis review uk dosagem ideal cialis opinioni cialis generico how do cialis pills work
http://mihodri.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 05:44 ق.ظ

Fantastic advice. Thank you!
cialis generique 5 mg cialis 20mg prix en pharmacie buy brand cialis cheap cialis pills in singapore buy cialis online nz cialis generic availability bulk cialis cialis et insomni where do you buy cialis cialis kamagra levitra
Cialis 20 mg
پنجشنبه 30 خرداد 1398 12:25 ب.ظ

Thanks a lot. I appreciate this.
calis cialis online holland fast cialis online buy brand cialis cheap generic cialis in vietnam cialis with 2 days delivery cialis sale online cialis 20 mg effectiveness price cialis wal mart pharmacy tesco price cialis
http://prophargue.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 06:29 ب.ظ

Regards, I value this.
cheap cialis cialis generico lilly canada discount drugs cialis cialis 5 effetti collaterali legalidad de comprar cialis cialis sale online cialis prices in england precios de cialis generico cialis for bph achat cialis en europe
http://congilccoun.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 02:17 ق.ظ

You actually said it fantastically!
cialis generika bulk cialis generic cialis with dapoxetine cialis sans ordonnance cialis pills in singapore interactions for cialis buy cialis best generic drugs cialis look here cialis order on line cialis tablets for sale
http://depuding.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:42 ب.ظ

Kudos, I like this!
cialis kamagra levitra cialis 20 mg best price cuanto cuesta cialis yaho cialis bula sublingual cialis online overnight cialis tadalafil cialis savings card what is cialis generic cialis pro cialis 5 mg buy
http://deforjodh.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 08:14 ق.ظ

Very well expressed truly! !
the best choice cialis woman cialis prices in england cialis flussig cialis rezeptfrei sterreich cialis generique 5 mg cialis 5 mg funziona cialis for sale south africa cialis generika in deutschland kaufen canadian discount cialis cialis prezzo di mercato
Cialis prices
شنبه 25 خرداد 1398 06:44 ب.ظ

Thank you, I appreciate it!
american pharmacy cialis cialis generique 5 mg cialis ahumada we recommend cheapest cialis online cialis preis cialis 20mg schweiz cialis lilly tadalafi opinioni cialis generico cialis 20 mg best price cialis 5 mg scheda tecnica
cialis e hiv
شنبه 25 خرداد 1398 04:20 ق.ظ

Wow lots of helpful information.
cost of cialis per pill tesco price cialis cialis patentablauf in deutschland cialis online deutschland 40 mg cialis what if i take cuanto cuesta cialis yaho generic cialis pill online cialis y deporte cialis canada generic cialis
Cialis prices
جمعه 24 خرداد 1398 02:18 ب.ظ

Truly lots of awesome information!
cialis y deporte cialis 5 mg schweiz interactions for cialis cialis kamagra levitra generic cialis with dapoxetine prix de cialis online cialis how do cialis pills work 200 cialis coupon link for you cialis price
http://raravib.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:51 ب.ظ

Awesome material. Regards!
cialis with 2 days delivery cialis free trial cialis soft tabs for sale tadalafil 20mg preis cialis 20mg schweiz buy cheap cialis in uk we like it cialis price we like it cialis price cuanto cuesta cialis yaho safe dosage for cialis
Cialis canada
پنجشنبه 23 خرداد 1398 10:24 ق.ظ

Good info. With thanks!
cialis lowest price cialis generisches kanada cialis prezzo di mercato online cialis comprar cialis navarr buy name brand cialis on line cialis qualitat buy cialis sample pack we use it 50 mg cialis dose overnight cialis tadalafil
http://steamconssor.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 08:17 ب.ظ

Kudos. I enjoy this.
cialis kamagra levitra order a sample of cialis generic cialis review uk cialis in sconto cialis qualitat cialis 30 day sample cialis qualitat click now buy cialis brand tadalafil 10 mg venta de cialis canada
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 01:18 ب.ظ

Appreciate it, Quite a lot of stuff.

low dose cialis blood pressure cheap cialis tadalafil order cialis from india cialis bula buy cialis cialis 10 doctissimo cialis para que sirve bulk cialis cialis generique
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 07:50 ق.ظ

Regards. Ample content!

cialis flussig cialis canada cialis 30 day trial coupon the best site cialis tablets cialis 200 dollar savings card cost of cialis cvs cialis 10 doctissimo does cialis cause gout buying brand cialis online click here cialis daily uk
http://canadianpharmacyes.com/
شنبه 24 فروردین 1398 01:32 ق.ظ

Wow tons of great tips.
canada medication prices prescriptions from canada without online drug store canadian pharmacies that ship to us drugs for sale usa canada medications information canada rx canadian rxlist canadian pharmacys canadian medications online
Generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 08:38 ق.ظ

You made your point extremely effectively..
5 mg cialis pharmacie en ligne cialis alternative wow cialis tadalafil 100mg cialis soft tabs for sale cialis generico en mexico female cialis no prescription cuanto cuesta cialis yaho enter site 20 mg cialis cost cialis official site cialis uk next day
buy cialis online cheap
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:31 ب.ظ

Kudos. Plenty of content.

viagra cialis levitra only now cialis for sale in us cialis generique cialis prezzo di mercato enter site very cheap cialis cialis arginine interactio buy cialis online legal callus pastillas cialis y alcoho cialis daily dose generic
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:25 ب.ظ

Thanks a lot, A lot of tips.

cialis tablets for sale cialis official site cialis coupons cialis sans ordonnance prix de cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis e hiv cialis mit grapefruitsaft cialis side effects order cialis from india
Online cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:34 ق.ظ

Regards, Ample advice!

tarif cialis france cialis generico milano cialis canada tadalafil tablets sublingual cialis online prices on cialis 10 mg only now cialis for sale in us generic cialis levitra achat cialis en suisse miglior cialis generico
buy cialis medication
سه شنبه 13 آذر 1397 05:25 ب.ظ

You reported this exceptionally well.
cialis mit grapefruitsaft the best site cialis tablets cialis kaufen venta de cialis canada generic cialis pill online side effects of cialis buying cialis overnight 5 mg cialis coupon printable ou trouver cialis sur le net cialis baratos compran uk
buy cialis cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 06:08 ق.ظ

Thanks a lot, I value this.
viagra or cialis comprar cialis navarr cialis qualitat we like it safe cheap cialis we use it cialis online store dosagem ideal cialis cialis daily cialis rezeptfrei sterreich prices for cialis 50mg cialis online nederland
buy cialis germany
دوشنبه 12 آذر 1397 06:06 ب.ظ

Awesome content. Appreciate it.
cialis italia gratis cialis uk cialis per paypa cialis tablets for sale comprar cialis 10 espa241a prescription doctor cialis miglior cialis generico warnings for cialis cialis coupon dose size of cialis
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 05:49 ق.ظ

Many thanks! A lot of content.

link for you cialis price cialis patentablauf in deutschland cialis online cialis kamagra levitra we like it cialis price low dose cialis blood pressure cialis super acti acheter cialis meilleur pri order a sample of cialis buy cheap cialis in uk
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 05:35 ب.ظ

Terrific forum posts. Kudos!
cialis 20mg prix en pharmacie legalidad de comprar cialis buy original cialis viagra vs cialis buying cialis on internet prices for cialis 50mg how much does a cialis cost where cheapest cialis cialis 20mg preis cf brand cialis generic
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 05:23 ق.ظ

Seriously tons of amazing material!
cialis tadalafil online tadalafil generic cialis prices cialis generic purchasing cialis on the internet cialis generico online cialis farmacias guadalajara tadalafil tablets warnings for cialis price cialis best
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 06:03 ب.ظ

You actually explained that really well!
cialis sale online buy original cialis rx cialis para comprar cialis arginine interactio generic cialis buy cialis online legal tadalafil 10 mg buy name brand cialis on line cialis et insomni cialis 5mg prix
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic